Албански активист: Тирана и Белград користат слични методи за дискредитирање на протестите

лбанскиот премиер Еди Рама ги обвини Србија и други странски актери за поттикнување протести во Албанија; истовремено, властите и во Тирана и во Белград покажуваат сличен однос кон граѓаните кои се спротивставуваат на контроверзни проекти и бараат транспарентност, изјави денеска во Белград албанскиот активист Зидјон Ворпси.

Говорејќи на маргините на конференцијата Move.Link.Engage во „Сава центар“, Ворпси истакна дека властите во Србија и Албанија применуваат слични пристапи кон граѓанските движења – користејќи наратив за „странско влијание“ за да ги дискредитираат – додека истовремено ги потиснуваат барањата за заштита на животната средина, транспарентност и поголемо учество на граѓаните во процесот на одлучување.

„Овој пристап можеби имал одреден успех во минатото, но сега се чини дека луѓето разбираат оти не постои таква скриена агенда; напротив, самите граѓани сакаат подемократска власт и поголемо вклучување на јавноста во одлучувањето“, изјави Ворпси за српските медиуми.

Протестите во Албанија започнаа во мај 2026 година, поттикнати од плановите за изградба на луксузни туристички комплекси на островот Сазан и во крајбрежните области Нарта и Звернец – региони кои опфаќаат чувствителни екосистеми. Проектите, поврзани со инвестициска фирма во сопственост на Џаред Кушнер – зетот на американскиот претседател Доналд Трамп – предизвикаа загриженост кај еколошките организации во однос на потенцијалните влијанија врз заштитените живеалишта, јавниот пристап до крајбрежјето и транспарентноста при доделувањето на земјиштето. Движењето стана познато како „Револуција на фламингата“, именувано според розовите птици што се симбол на областа загрозена од планираната изградба – птици кои демонстрантите ги носат со себе за време на протестите.

Со текот на времето, собирите прераснаа од барања за запирање на контроверзните проекти во пошироко незадоволство поврзано со корупцијата, функционирањето на институциите и односот на властите кон граѓаните. Во октомври, кон движењето се приклучија и студенти, барајќи подобри услови за образование, додека демонстрациите во Тирана ескалираа во судири со полицијата.

Во изјава за српските медиуми во Белград, Ворпси наведе дека Рама ги обвинил демонстрантите дека се платени од субјекти од Србија, Иран, Грција и други земји, претставувајќи ги протестите како обид на странски актери да го попречат развојот на Албанија.

Ворпси – која е дел од албанската организација за заштита и проучување на природата, PPNEA – сепак тврди дека граѓаните почнале да протестираат поради заканите по природната средина и дека првично не биле свесни оти проектот е поврзан со Кушнер.

Активистката објасни дека проектите во кои е вклучен Кушнер, како во Србија, така и во Албанија, биле обелоденети истовремено. Во Србија, јавноста веднаш реагирала на плановите за зградата на Генералштабот, што го навело инвеститорот да се повлече. Во Албанија, пак, како што истакнува Ворпси, Рама го насочил јавниот дискурс кон развојот на островот Сазан; следствено на тоа, граѓаните не сфатиле дека проектот го опфаќа и заштитеното подрачје Нарта, сè додека на лице место не се појавиле булдожери.

Ворпси е членка на албанската организација PPNEA, која се фокусира на зачувување на природата и се спротивставува на проекти што ги загрозуваат заштитените подрачја, пренесе „Бета“.