четврток, октомври 15, 2026
Дома МАГАЗИН Жестока расправија и бес, постојан стрес… Телото не излегува од состојба на...

Жестока расправија и бес, постојан стрес… Телото не излегува од состојба на готовност, крвните садови на удар – невролог предупреди на скриениот ризик од мозочен удар

3
Foto: Unsplash

Неврологот д-р Ирин Какан предупредува дека интензивниот гнев и продолжениот стрес можат да го зголемат ризикот од мозочен удар.

Интензивниот гнев, ненадејниот емоционален шок и продолжената напнатост не се само непријатни искуства, туку можат да влијаат и на здравјето на срцето и крвните садови.

Неврологот д-р Ирин Какан објаснува како стресот влијае на телото, зошто може да го зголеми ризикот од мозочен удар и кои навики можат да помогнат во заштитата на вашето здравје.

Стресот е природен одговор на телото на предизвиците и потенцијалните опасности. Во одредени ситуации, тој може да ни помогне да реагираме побрзо и полесно да се справиме со проблемите.

Меѓутоа, кога напнатоста станува секојдневна појава и телото останува речиси постојано во состојба на готовност, последиците можат да влијаат и на физичкото здравје.

Стресот не е само проблем за расположението
Раздразливоста, нервозата и лошата концентрација се само некои од последиците од стресот што најчесто ги забележуваме. Сепак, неговото влијание може да биде многу пошироко.

Според неврологот д-р Ирин Какан, има сè повеќе докази што укажуваат на поврзаност помеѓу психолошкиот стрес и ризикот од мозочен удар.

Особено е важно да се разбере разликата помеѓу ненадеен, интензивен стрес и долготрајна изложеност на стресни околности.

Двете форми можат да влијаат на телото, но нивните ефекти не се манифестираат на ист начин.

Може ли ненадејниот гнев да го зголеми ризикот од мозочен удар?
Жешка расправија, интензивен страв, емоционален шок или ситуација во која одеднаш се соочуваме со голема опасност може да предизвикаат насилна реакција во телото.

Срцето почнува да чука побрзо, дишењето се забрзува, а крвниот притисок може нагло да се зголеми.

Истражувањата покажуваат дека интензивниот гнев и силниот емоционален стрес може привремено да бидат поврзани со зголемен ризик од мозочен удар.

Зошто се случува ова?
Кога сме изложени на акутен стрес, телото активира механизми кои нè подготвуваат за брза реакција. Во овој процес, се ослободуваат хормони на стрес, се зголемува срцевиот ритам, а крвниот притисок може нагло да се зголеми.

Ваквите промени ставаат дополнителен товар на крвните садови. Кај луѓето кои веќе имаат висок крвен притисок, срцеви заболувања или други фактори на ризик, ненадејната физиолошка реакција може да биде особено значајна.

Сепак, ова не значи дека секоја расправија, епизода на лутина или стресна ситуација ќе доведе до мозочен удар. Ризикот зависи од голем број околности, вклучувајќи ја општата здравствена состојба и постојните фактори на ризик.

Хроничниот стрес тивко го оптоварува телото
Додека акутниот стрес предизвикува ненадејна реакција, хроничниот стрес делува поинаку. Кога сме изложени на притисок со недели или месеци, последиците можат постепено да се акумулираат.

Проблемот не е само во самиот стрес, туку и во промените што може да ги предизвика во телото и секојдневното однесување.

Меѓу најважните фактори се:

1. Висок крвен притисок и проблеми со срцето

Долгорочниот стрес може да придонесе за висок крвен притисок и забрзан срцев ритам.

Стресот може да се поврзе и со нарушувања на срцевиот ритам, а одредени срцеви заболувања го зголемуваат ризикот од мозочен удар.

2. Хронично воспаление

Долгорочниот стрес може да влијае на процесите поврзани со воспаление во телото.

Нарушувањата во овие процеси можат да придонесат за развој на разни здравствени проблеми, вклучително и заболувања на крвните садови.

3. Недоволно спиење

Луѓето под постојан стрес честопати имаат тешкотии да заспијат, се будат во текот на ноќта или се чувствуваат исцрпено наутро.

Долгорочниот недостаток на сон е поврзан со поголем ризик од дебелина, дијабетес тип 2, висок крвен притисок и срцеви заболувања.

4. Нездрави навики во животниот стил
Кога сме преоптоварени, почесто посегнуваме по цигари, алкохол, слатки и брза храна. Во исто време, честопати ја занемаруваме физичката активност и редовниот одмор.

Ваквите навики можат дополнително да го зголемат ризикот од срцеви и крвни садови.

Стресот може да го отежни и контролирањето на постојните хронични заболувања, поради што е важно да не се игнорира неговото влијание врз секојдневниот живот.

Како може стресот да влијае на крвните садови?
Долгорочниот висок крвен притисок и други фактори на ризик можат да придонесат за развој на атеросклероза, процес во кој масните наслаги се акумулираат на ѕидовите на артериите и го стеснуваат нивниот внатрешен простор.

Кога крвните садови се оштетени или стеснети, ризикот од сериозни компликации се зголемува. Ако згрутчувањето на крвта блокира крвен сад што го снабдува мозокот, може да се случи исхемичен мозочен удар, пишува clevelandclinic.org.

Затоа е важно стресот да не се разгледува изолирано, туку како еден од факторите што, во комбинација со други фактори, можат да влијаат на здравјето.

Што можеме да направиме за да го намалиме стресот?
Иако не е можно да се избегнат сите непријатни ситуации, постојат начини полесно да се справите со напнатоста и во исто време да се намалат некои од факторите на ризик за мозочен удар.

-Вежбајте длабоко дишење. Кога ќе почувствувате дека ве преплавува лутина или нервоза, направете пауза и полека вдишувајте и издишувајте неколку пати. Вежбите за дишење и медитацијата можат да ви помогнат да го смирите вашето тело.

-Вклучете движење во вашиот секојдневен живот. Одењето, возењето велосипед, пливањето или лесните вежби можат да го подобрат вашето расположение, да ја ослободат напнатоста и да придонесат за здравјето на срцето. Не е потребно интензивно да тренирате, важна е редовноста.

-Обрнете внимание на вашата исхрана. Дајте приоритет на овошјето, зеленчукот, интегралните житарки и квалитетните извори на протеини. Ограничете го прекумерниот внес на сол, индустриски преработената храна и алкохолот.

-Грижете се за вашиот сон. Обидете се да си легнувате и да станувате приближно во исто време. Помирна вечерна рутина и помала употреба на електронски уреди пред спиење може да ви помогнат да се наспиете добро.

-Разговарајте за вашите проблеми. Поддршката од семејството, пријателите или професионалец за ментално здравје може да ви помогне да ги надминете стресните периоди и да пронајдете начини да се справите со притисокот.

-Контролирајте го крвниот притисок и другите фактори на ризик. Редовните прегледи и соодветниот третман за висок крвен притисок, дијабетес и нарушувања на мастите во крвта се важни чекори во превенцијата од мозочен удар.

Кога не треба да чекате симптомите да исчезнат?
Без оглед на тоа дали претходел стресен настан, ненадејна слабост или вкочанетост на едната страна од телото, спуштен агол на устата, тешкотии при зборување, ненадејни промени во видот или ненадејна нестабилност можат да бидат знаци на мозочен удар.

Во таква ситуација, веднаш јавете се на 911. Не чекајте симптомите да исчезнат сами од себе.

ИЗДВОЕНИ