„Супер Ел Нињо“ веќе предизвикува хаос ширум планетата: Ќе стане ли овогодинешниот феномен „без преседан“?

„Ел Нињо“ – природен климатски феномен кој, во комбинација со глобалното затоплување, ги засилува екстремните временски услови – предизвикува последици ширум светот – од суши и загрозен добиток во Централна Америка, до поплави во Јужна Америка и зголемена закана за коралните гребени. Научниците го следат неговиот интензитет, а се поставува и прашањето дали овогодинешниот настан би можел да собори историски рекорди.

Од изгладнет добиток во Ел Салвадор, погоден од суша, па сè до „застрашувачка“ закана за светските корални гребени – овогодинешниот, исклучително силен „Ел Нињо“ се чувствува низ целиот свет.

Овој природен метеоролошки феномен се јавува кога температурите на површината на морето во источниот дел на Тихиот Океан стануваат невообичаено високи – појава што се случува приближно на секои две до седум години. Претходните појави на „Ел Нињо“ придонесоа за рекордно високи температури, долготрајни суши, ненадејни поплави и разорни шумски пожари ширум светот.

Иако „Ел Нињо“ обично ја зголемува просечната глобална температура за околу 0,2 степени Целзиусови – што е доволно за да придонесе за екстремни временски услови – ова зголемување претставува само мал дел од дополнителното затоплување предизвикано од човечките активности.

Овогодинешниот, таканаречен „супер Ел Нињо“ веќе влијае на различни делови од светот, а научниците го следат неговиот интензитет и потенцијалните последици.

Овогодинешниот „Ел Нињо“ носи „алармантно високо ниво на дополнителен ризик“ за светските корални гребени, предупреди Дејвид Обура, претседател на експертската група на Обединетите нации за биодиверзитет.

Коралите се исклучително чувствителни на високи температури, а климатските промени прават појавите на белеење на коралите да станат сè почести и поинтензивни. Четвртиот глобален настан на белеење на коралите, во комбинација со овогодинешниот „Ел Нињо“, ги става овие морски организми под дополнителна закана.

Шумите се исто така загрозени. Според независната проценка на „Forest Declaration Assessment“ (Проценка на Декларацијата за шумите), глобалното уништување на шумите минатата година забавило, но сепак, овој напредок би можел да биде загрозен поради влошувањето на условите во Централна Африка и зголемениот ризик од пожари во тропските региони како последица на феноменот „Ел Нињо“.

Сушата, поттикната од „Ел Нињо“, предизвикува сериозни проблеми низ „Сувиот коридор“ во Централна Америка, кој се протега од Мексико до Панама.

Во Ел Салвадор, каде што температурите во август беа за 4,3 степени Целзиусови над просекот, добитокот трпи сериозни последици поради недостиг на храна.

„Ел Нињо“, за кој се очекува да го достигне својот врв до крајот на годината, се одвива во услови на забрзано затоплување предизвикано од човечката активност – фактор што ги засилува неговите ефекти. Потоплата атмосфера го суши почвениот слој и ги влошува сушите, но истовремено може да задржи повеќе влага, што придонесува за поинтензивни врнежи.

Екстремните временски услови го зголемуваат ризикот од сиромаштија

Александар Де Кро, официјален претставник за развој на Обединетите нации, предупреди дека Ел Нињо – во комбинација со нагло зголемување на трошоците за енергија и повисоки каматни стапки – може да турне милиони луѓе во сиромаштија, во време кога најранливите веќе се соочуваат со низа последователни кризи.

Особено тешка суша поврзана со Ел Нињо влијае на повеќе од половина од Судан, каде што тековниот конфликт веќе придонесува за ширење на гладот. Последиците вклучуваат локални неуспеси на земјоделските култури и губење на изворите на храна и приходите на домаќинствата.

Според податоците од Институтот IHE Делфт за едукација за вода во Холандија, безбедноста на храната во Европа исто така може да биде во опасност, бидејќи екстремните временски настани може да влијаат на увозот на основни прехранбени производи, како што се пченката и гравот.

Иако самиот Ел Нињо не може да се контролира, затоплувањето предизвикано од човечка активност може да се ублажи со намалување на емисиите на стакленички гасови. Де Кро ги повикува приватните инвеститори да ги препознаат и „економските трошоци“ на климатските промени и „бизнис-аргументот“ за инвестирање во напорите за борба против нив.

Дали овогодинешниот Ел Нињо ќе ги собори рекордите? 

Различни метеоролошки агенции сè уште дебатираат за ранг-листата на овој Ел Нињо. Додека некои го опишуваат како феномен „без преседан“ или најсилен досега, американската NOAA истакнува дека конечна оценка за неговото место во историјата ќе може да се донесе дури по завршувањето на самиот феномен.