„Страв од плетење“ – најголемата храброст е токму тоа: да не се молчи! Објавена книга со колумни од Ведрана Рудан

„Страв од плетење“ од Ведрана Рудан е нова книга што е објавена деновиве, на македонски јазик, во издание на „Панили“.

Хрватската новинарка и романсиерка, Рудан, е авторка што одамна не е само книжевна појава туку и културен феномен – препознатлива по својата директност, острината, хуморот и по бескомпромисниот однос кон стварноста.

„Страв од плетење“, пак, е книга во која авторката е во своето најпрепознатливо авторско издание: духовита, жестока, прецизна, немилосрдна кон лагата и секогаш на страната на онаа вистина што најчесто се премолчува. Ова е книга што не ја разубавува стварноста, туку ја разголува – со хумор, бес, иронија и со ретка способност да ги сведе најголемите општествени теми на местото каде што најсилно болат: во секојдневниот живот на човекот.

– Книгата произлегува од колумнистичката и книжевна работа на Ведрана Рудан и се надоврзува на текстовите што ги објавувала во култните регионални медиуми „Ферал трибјун“ и „Национал“. Но таа не се чита само како избор од колумни. Се чита како портрет на едно време, како жестока општествена дијагноза и како интимна хроника на човекот притиснат меѓу јавните лаги и приватните стравови.

Рудан пишува за бракот, смртта, болеста, сексот, политиката, стареењето, сиромаштијата, лицемерството, љубовта и преживувањето. Нејзиниот свет е свет во кој големите системи никогаш не остануваат далеку од човекот: политиката влегува во домот, неправдата во телото, сиромаштијата во љубовта, а јавната лага во приватниот молк. Затоа нејзините текстови се толку препознатливи – тие не зборуваат за апстрактна стварност, туку за животот каков што го чувствува човекот на сопствената кожа – се посочува за книгата.

Во „Страв од плетење“ хуморот не е украс, туку оружје. Рудан не пишува за да им биде пријатна на читателите. Таа пишува за да им биде потребна.

Токму затоа нејзината читаност не е случајна. Ведрана Рудан е авторка на 17 книги, преведувана е на англиски, унгарски, словенечки, полски, француски, италијански, руски и на македонски јазик, а според нејзини дела се поставувани театарски претстави во Риека, Загреб, Белград, Варшава, Лондон, Санта Моника и во Будимпешта. Таа има работено како новинарка, колумнистка, уредничка и телевизиска водителка – искуство што силно се чувствува во брзината на нејзината реченица, во јасноста на ставот и во способноста зад секоја јавна тема да го види приватниот човек што ја плаќа цената.

– Рудан не е читана затоа што се додворува. Напротив, таа е читана затоа што никому не му се додворува. Нејзината популарност произлегува од ретката доверба што ја воспоставува со публиката: доверба дека нема да премолчи, дека нема да ја разубави стварноста, дека нема да ја потцени болката и дека нема да ја третира публиката како некој кому треба да му се сервираат убави лаги. Насловот „Страв од плетење“ звучи иронично, речиси домашно, речиси безопасно. Но кај Ведрана Рудан нема безопасни теми. Нема „мали“ животи, нема „женски“ теми во намалено значење на зборот, нема приватни прашања што не се и општествени. Кај неа бракот е политика, телото е сведоштво, староста е бунт, хуморот е отпор, а вистината секогаш има цена – се додава за книгата.

Ова е книга што не се чита рамнодушно. Таа провоцира, засмејува, вознемирува, разоружува и тера на размислување. „Страв од плетење“ е книга за сите што не бараат удобна литература, туку литература што кажува гласно. И за сите што знаат дека понекогаш најголемата храброст е токму тоа: да не се молчи.

Фото од Рудан: Википедија