Во услови на обновен конфликт на Блискиот Исток, американскиот претседател Доналд Трамп објави дека ќе ја „уништи“ иранската планина Пикакс во близина на Натанц, каде што се наоѓа таен ирански нуклеарен објект. Малку се знае за објектот, но тој би можел да биде клучен за завршување на војната – и можеби ќе бара „војници на терен“.
„Пикакс е можна цел за убав, голем, сочен удар веднаш пред влезната врата. Не гледаме никаква активност таму. Не им оди добро со нуклеарната ситуација. Веројатно ќе го погодиме Пикакс релативно брзо“, рече Трамп, велејќи им на Иранците да „бидат подготвени“.
Планината Коланг Газ Ла – позната на Запад како Пикакс – се наоѓа 1,6 км јужно од иранскиот објект за збогатување ураниум во Натанц, во кој се наоѓа голем подземен комплекс за кој западните разузнавачки агенции веруваат дека е поврзан со нуклеарната програма на Иран.
Запирањето на способноста на Иран да развива нуклеарно оружје е еден од наведените приоритети на администрацијата на Трамп во војната со западноазиската земја. Иран, од друга страна, негира дека работи на нуклеарно оружје и вели дека неговата нуклеарна програма е за мирни цели.
Што е планината Пикакс?
Малку се знае за овој нуклеарен објект. Се верува дека тунелите во планината се наоѓаат помеѓу 79 и 100 метри под земја, веројатно подлабоко од иранскиот објект за збогатување ураниум во Фордо, кој САД го погодија минатата година, во близина на Исфахан и Натанц.
Локацијата Пикакс е недостапна за нуклеарните инспектори.
Не беше цел на американскиот напад кон крајот на јуни 2025 година.
Извештаите на израелските медиуми сугерираат дека може да биде повеќе од 100 метри под планината – и повеќе од 10 метри подлабоко од Фордоу – што експертите велат дека е сериозна загриженост.
– Иран претходно тврдеше дека изградбата е поврзана со реновирање на напреден објект за склопување центрифуги, но големината на објектот, како и заштитата што ја обезбедува високата планина, веднаш покренаа загриженост дека се планирани и други чувствителни активности, како што е збогатувањето на ураниум, изјави експерт од Институтот за наука и меѓународна безбедност (ИСИС) за Би-Би-Си претходно оваа година.
„Камиони се движат во и надвор од планината“
Во саботата, Си-Ен-Ен објави дека сателитските снимки покажуваат дека Иран можеби се обидува да ги обнови своите нуклеарни постројки. Сликите наводно покажуваат камиони како се движат во и надвор од објектот на планината Пикакс.
Во февруари, сателитските снимки покажаа дека влезовите на тунелите се зајакнуваат на локацијата, според Би-Би-Си. Според ПБС, дописникот Себастијан Вокер го прашал Али Лариџани, секретар на Врховниот совет за национална безбедност на Иран, за локацијата во тоа време.
„Постои локација јужно од Натанц каде што меѓународните набљудувачи виделе нови засилувања на влезовите… Таму имало одредена активност. Позната е како планината Пиккекс. Дали нападите предизвикале некаква нова активност? Можете ли да ни кажете нешто за таа локација?“, праша Вокер.
„Не, ништо: не сме напуштиле ниту една од тие локации. Но, во иднина тие би можеле да продолжат да работат како што работеле досега или да бидат затворени“, одговорил Лариџани.
Рафаел Гроси, генерален директор на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), рекол дека кога се распрашал за работата на локацијата минатата година, му било кажано: „Тоа не е твоја работа“.
„Клуч за завршување на војната“
Според „Њујорк пост“, уништувањето на „најдлабокиот нуклеарен бункер на Иран би можело да биде клучот за завршување на војната со Иран – но тоа би можело да бара распоредување командоси во Исламската Република“.
И покрај нападите врз иранските нуклеарни објекти, многу експерти веруваат дека само копнените сили можат целосно да ја уништат нуклеарната програма на Иран. Трамп тврдеше по серијата воздушни напади на САД и Израел врз иранските објекти минатиот јуни дека нуклеарната програма на Техеран е целосно уништена. Сепак, Иран брзо се префрли на понатамошно зајакнување на своите бази и продолжување на процесот на збогатување на ураниум. Според проценките на американските претставници во март, Иран сè уште поседува повеќе од 400 килограми ураниум збогатен до 60%, што го става на само неколку технички чекори од производство на најмалку 11 нуклеарни бомби.
Се верува дека материјалот е распространет помеѓу Фордоу и Исфахан. Според Фондацијата за одбрана на демократиите (FDD) во Вашингтон, Техеран таму гради нов објект за збогатување на ураниум, додека гради нов, силно утврден објект на планината Пиккекс.
Со оглед на тоа што нуклеарната програма на Иран постојано успеваше да се опорави од воздушните напади, Трамп претходно оваа година посочи дека единствениот начин трајно да се елиминира може да биде користење на копнени сили. Сепак, тој нагласи дека американските трупи нема да бидат испратени сè додека воздушната одбрана на Иран не биде доволно ослабена за да се овозможи безбедно пристигнување на трупите, додавајќи дека во одреден момент може да биде испратена единица на специјалните сили со задача директно да ја преземе контролата врз нуклеарните објекти на Иран.
– Можеби ќе го направиме тоа во одреден момент. Сè уште не сме го направиле… Можеби подоцна – рече Трамп во тоа време.
Иран се заканува со напад ако биде нападнат
Висок ирански безбедносен извор за CNN изјави дека Иран ќе испорача „разорен одговор“ ако Трамп ја спроведе својата закана за напад на планината Пиккекс.
– Ако Трамп постапи како што се закани, ние ќе испорачаме разорен одговор, а цената ќе ја платат американските војници и нивните регионални партнери – рече изворот.
View this post on Instagram
ИЗДВОЕНИ
„Ги знаела процедурите, но ги знаела и шемите за продажба на бебиња“ – 8 години затвор за посредничката
Стевче Јакимовски доброволно замина на отслужување на затворската казна од шест и пол месеци
Потврдена пресудата доживотен затвор за убијците на Вања и Панче
Уапсен брачен пар од Скопје, мажот девет пати му забил нож во градите
