НЕДЕЛА – ДЕН НА ОДЛУКА: Истражување открива кој има тесна предност пред изборите во Србија

На предвремените парламентарни избори во Србија, 44,5 отсто од гласачите би гласале за „Студентската листа“, додека 42,7 отсто би ја поддржале листата на владејачката Српска напредна странка (СНС) – предводена од поранешниот српски претседател Александар Вучиќ – покажува анкетата објавена во вторникот.

Истражувањето беше спроведено во периодот од 25 септември до 5 октомври преку телефонска анкета на репрезентативен примерок од 1.050 испитаници, од страна на „Нова српска политичка мисао“ (НСПМ), белградско списание за политичка теорија и општествени истражувања. Резултатите беа објавени на веб-страницата на НСПМ.

„Студентската листа“ во тесно водство

Големо мнозинство од испитаниците – 79,8 отсто – изјавија дека имаат намера да гласаат, додека 13,3 отсто одговориле „веројатно“. Два отсто не биле сигурни дали ќе учествуваат, 3,2 отсто изјавиле дека „дефинитивно нема“, а 1,7 отсто или не дале одговор или немале јасен став по ова прашање.

На прашањето за која изборна листа би гласале доколку изборите се одржат следната недела, 44,6 отсто од оние што се изјасниле ја избрале „Студентската листа – Студентите победуваат“, додека 42,7 отсто ја поддржале листата на СНС, „Александар Вучиќ – Обединета Србија“. Според анкетата на НСПМ, сите други листи – со исклучок на оние што ги претставуваат малцинствата – моментално се под изборниот праг од три отсто. Социјалистичката партија на Србија (СПС) на Ивица Дачиќ би добила 2,9 отсто од гласовите, опозициската коалициска листа „Европска Србија“ 2,7 отсто, конзервативно-десничарската коалиција „Автентична десница“ 2,5 отсто, а останатите листи два отсто.

Овие резултати ги потврдуваат проценките што претходно ги изнесоа бројни аналитичари: дека по 14 години владеење на СНС, меѓу гласачкото тело се создава атмосфера „како на референдум“ и дека главни актери ќе бидат „Студентската листа“ и листата на владејачките напредњаци (СНС). Истовремено, се проценува дека високата излезност на гласачите веројатно би ѝ одела во прилог на листата на студентското движење, со оглед на тоа што СНС, според извештаите, има стабилна база од 1,2 до 1,5 милиони гласачи.

Дури 18,3 отсто се неопределени.

Вреди да се истакне дека постои исклучително голем број луѓе – 18,3 отсто – кои или не знаат, или одбиваат да откријат за кого имаат намера да гласаат.

Ѓорѓе Вукадиновиќ, уредник во НСПМ, појаснува дека станува збор за рутинско есенско истражување на јавното мислење, а не за „предвидување“ или проекција на изборните резултати.

Што се однесува до конкретните наоди, Вукадиновиќ забележува дека и тие укажуваат на поларизирана атмосфера.

Текот на кампањата досега – вклучително и ускратувањето на правото на глас на илјадници луѓе во дијаспората, како и неизвршувањето на неопходните реформи во изборните процедури – долго време поттикнува загриженост дека изборниот процес би можел да биде нарушен со потенцијални манипулации и злоупотреби. Исто така, се споменува и постоењето на десетици илјади таканаречени „фантомски“ гласачи.

Овие сомнежи, меѓу другото, првенствено произлегуваат од фактот што единствениот избирачки список во Србија е официјално заклучен со вкупно 6.450.523 гласачи – бројка што е во спротивност со податоците од пописот во октомври 2022 година, според кои вкупното население изнесува 6.647.003 жители. Ова несовпаѓање сугерира дека во Србија има само 196.480 жители помлади од 18 години, кои, следствено, немаат право на глас.