Кризата влегува во поопасна фаза: Забрзано се топат резервите на нафта

Глобалната енергетска криза предизвикана од војната со Иран и блокадата на Ормускиот теснец влегува во нова, поопасна фаза. Додека земјите ширум светот брзо ги осиромашуваат стратешките резерви на нафта за да спречат недостиг и да ги ублажат растечките цени на горивата, експертите предупредуваат дека залихите се намалуваат со рекордно темпо и дека светот нема неограничено време да најде решение.

Војната со Иран и затворањето на Ормускиот теснец, низ кој минуваа околу 20 проценти од светската трговија со нафта пред конфликтот, предизвикаа најголеми нарушувања на енергетскиот пазар во последните децении.

За да ги ублажи последиците, Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) во март координираше ослободување на околу 400 милиони барели нафта од стратешките резерви на развиените земји. Целта беше да се стабилизира пазарот и да се спречи драматично зголемување на цените.

Сепак, три месеци подоцна, сообраќајот низ Ормускиот теснец останува сериозно нарушен, а глобалните залихи продолжуваат да опаѓаат.

Според ИЕА, светските резерви на нафта се намалени за дури 246 милиони барели само во март и април.

Експертите предупредуваат: Резервите не се бесконечни

Директорот на Меѓународната агенција за енергија, Фатих Бирол, предупреди дека глобалните резерви се намалуваат многу брзо и дека тие нема да можат да ги компензираат загубите предизвикани од војната и блокадата на клучните транспортни патишта на неодредено време.

Слични предупредувања доаѓаат од инвестициската банка Голдман Сакс, како и од куќи за економски анализи кои проценуваат дека, доколку продолжи сегашниот тренд, некои комерцијални акции би можеле да паднат на критично ниски нивоа уште во текот на летото.

Аналитичарите проценуваат дека кумулативната загуба на нафта би можела да надмине една милијарда барели до крајот на месецот и да достигне дури 1,5 милијарди барели до крајот на јуни.

Дали се заканува нов енергетски шок?

Пазарите се надеваа на дипломатски договор меѓу Вашингтон и Техеран во последните недели, но решавањето на конфликтот останува неизвесно.

Експертите за енергија предупредуваат дека продолжената блокада на Ормутскиот теснец би можела да предизвика нов бран на зголемување на цените на нафтата и горивата, па дури и локален недостиг во некои делови од светот.

Владите засега претпазливо ги користат стратешките резерви, свесни дека тие претставуваат последна линија на одбрана од посериозна енергетска криза.

Доколку резервите не се нормализираат наскоро, светот би можел да влезе во период на најтежок енергетски притисок од нафтените шокови во минатиот век.