Разорната ненадејна поплава што уби стотици луѓе во Непал оваа недела можеби е предизвикана од пукање на ледничко езеро или уривање на глечер во Хималаите. Експертите предупредуваат дека слични процеси, иако веројатно не во толку голем обем, им се закануваат и на Европските Алпи. Најранливи се Франција, Италија, Австрија и Швајцарија, алпските области на надморска височина од околу 2.500 до 3.000 метри во овие четири земји.
Поројот од вода, кал и отпад патувал речиси 170 километри низ југозападен Тибет и централен Непал, оставајќи катастрофални последици по себе. Глациологот Олаф Ајзен, професор на Институтот „Алфред Вегенер“ за поларни и морски истражувања и Универзитетот во Бремен, предупредува дека слични природни катастрофи се можни во Европа, особено во Алпите.
Тој наведува настан во мај 2025 година во швајцарското село Блатен, каде што се урнале карпи и глечери. Селото претходно било евакуирано, но загинал 64-годишен маж. Но, Ајзен верува дека е малку веројатно дека уривањето на глечерот во Алпите би можело да достигне размери како катастрофата што го погоди Непал.
„Сегашните проценки сугерираат дека катастрофата во Непал била помеѓу десет и дваесет пати поголема во однос на обемот на лавините од онаа во Блатен“, изјави тој за Euronews.
Причината за загриженост е брзото затоплување на Европа. „Европа е меѓу континентите што се затоплуваат најбрзо поради климатските промени предизвикани од човекот. Брзото повлекување на глечерите и топењето на пермафростот ги дестабилизираат областите со голема надморска височина“, предупреди Ајзен.
Најранливите области се на надморска височина помеѓу околу 2.500 и 3.000 метри, што вклучува делови од Франција, Италија, Австрија и Швајцарија.
Ризикот дополнително се зголемува кога затоплувањето е комбинирано со екстремни временски настани. „Во комбинација со топлотни бранови или обилни дождови, слични природни катастрофи стануваат сè поверојатни и таму“, рече Ајзен.
Обемот на промените го покажуваат и податоците од Швајцарија. Од 1850 година, околу 1.000 глечери исчезнале таму, а приближно 1.000 квадратни километри од областа ја изгубиле својата ледена покривка, наведува швајцарскиот SRF.
Еден од глечерите што е внимателно следен со години е Вајсхорн Ист, каде што се случија три помали колапси претходно оваа недела. „Овој глечер е следен со години и постојано бележи поместувања – понекогаш поголеми, понекогаш помали“, рече Фредерик Имбоден, градоначалник на општината Ранда што се граничи со глечерот.
Се проценува дека неколку стотици илјади кубни метри материјал би можеле да се отцепат од глечерот. Локалното население засега не е во опасност, но патеките за пешачење и велосипедизам се затворени како мерка на претпазливост.
