Експерти за парадоксалниот случај на Криста Пајк – што е можно да тргнало наопаку при неуспешното погубување?

Случајот на Криста Пајк – единствената жена осудена на смрт во Тенеси која преживеала два обида за погубување со смртоносна инјекција – предизвика невиден скандал во САД и поттикна расправа меѓу правните и медицинските експерти за тоа како дошло до неуспешното погубување.

Осуденичката Криста Пајк, која поминала три децении во одделот за осуденици на смрт поради бруталното убиство на соученичка, преживеала обид за погубување со смртоносна инјекција и моментално се наоѓа во критична состојба, приклучена на апарат за вештачко дишење во болница.

Гувернерот на Тенеси беше принуден итно да ги запре сите планирани погубувања до крајот на годината за да се овозможи детална истрага за оваа невидена медицинска и правна аномалија.

Адвокатот Никола Панјковиќ, професорката по физичка хемија д-р Светлана Станишиќ Дракулиќ и анестезиологот д-р Саша Кнежевиќ објаснија што најверојатно тргнало наопаку, како изгледаат моментите на инјектирање на смртоносниот коктел и со какви правни последици се соочува Америка.

Што се случило во просторијата за погубување?
Д-р Саша Кнежевиќ објаснува дека смртоносните инјекции обично содржат високи дози на барбитурати, кои брзо го седираат мозокот и ги исклучуваат центрите што ги контролираат дишењето и работата на срцето. Сепак, во случајот на Криста Пајк, процесот доживеал сериозен неуспех.

„Лекарите не учествуваат во постапките за погубување – бидејќи Хипократовата заклетва го забранува тоа – туку тоа го прави необучен затворски персонал.“ Сведоците известуваат дека иглите биле менувани дури седум пати во обид да се најде вена. Најверојатно дошло до таканаречена екстравазација – пукање на крвниот сад – поради што лекот истекол во околното ткиво наместо да навлезе во крвотокот. Понатаму, бидејќи супстанцијата е силно алкална (со pH вредност од околу 9,5 – споредливо со сапун), осуденичката почувствувала неподнослива болка во раката. Поради делумното дејство на лекот, нејзиниот мозок останал без кислород и претрпел тешка хипоксија; таа сега се бори за живот, приклучена на апарати за одржување во живот, наведува д-р Кнежевиќ.

Лекови од црниот пазар и отпор од фармацевтските гиганти
Проф. д-р Светлана Станишиќ Дракулиќ истакнува дека целата процедура во САД е полна со огромни парадокси поради отпорот од здравствениот сектор.

„Лекарските здруженија и фармацевтските компании одбиваат да ги снабдуваат затворите со лекови за извршување на смртни казни. Како резултат на тоа, затворите често ги набавуваат овие лекови од црниот пазар или од мали странски добавувачи, што го доведува во прашање квалитетот на супстанциите. Понатаму, лековите со години стојат во складиште; нивната pH-вредност се менува и доаѓа до таложење. Дополнителен проблем беше тоа што адвокатите предупредија дека Криста боледува од тромбоцитоза, но персоналот не успеа да обезбеди соодветен венски пристап“, објаснува професорката Станишиќ Дракулиќ.

Правен парадокс: Зошто нејзиното момче доби доживотна казна затвор, додека таа беше осудена на смрт?
Во 1995 година, Криста Пајк извршила ужасно злосторство кога, водена од љубомора, таа и нејзиното тогашно момче убиле соученичка, откинале дел од черепот на жртвата и се фалеле со тоа во соседството. Сепак, американскиот правен систем изрекол различни казни за двајцата.

„Двајцата учествувале во идентично, монструозно злосторство, но нејзиното момче во тоа време имало 17 години и 300 дена, додека Криста веќе наполнила 18 години. Поради законската граница за полнолетство од 18 години, тој не можел да биде осуден на смрт, туку на доживотен затвор. Што се однесува до моменталната ситуација, никој не може да ја поништи правосилната пресуда освен гувернерот на Тенеси, кој има овластување да ѝ ја преиначи казната во доживотен затвор, имајќи го предвид овој преседан. Семејството на жртвата веќе 30 години трпи секундарна виктимизација, а ова ново искушение повторно го отвори прашањето за оправданоста на смртната казна“, заклучува адвокатот Никола Панјковиќ. Додека се чека исходот од истрагата и медицинската проценка во врска со оштетувањето на мозокот што го претрпела осуденичката, Америка повторно се соочува со бран притисок трајно да ги испрати смртоносните инјекции во историјата.