Детали за планот за завршување на војната на Блискиот Исток: Дали Иран ќе се согласи со ова?

Соединетите Американски Држави и Иран добија предлог за прекин на огнот што би можел да стапи на сила веќе во понеделник и да овозможи повторно отворање на Ормутскиот теснец, клучен пат за глобалните енергетски снабдувања, дознава Ројтерс од дипломатски извори.

Според достапните информации, рамковниот план го изготвил Пакистан, кој во овој процес игра улога на главен медијатор и комуникациски канал меѓу завојуваните страни. Предлогот предвидува двостепен пристап – итно прекин на огнот, по што следат преговори за сеопфатен договор, пишува Ројтерс.

За евентуалното прекин на огнот веќе објавија американските медиуми, наведувајќи дека се разгледува 45-дневно прекин на огнот, што би послужило како основа за трајно решение на конфликтот.

Во услови на интензивна дипломатска активност, началникот на пакистанската армија, Асим Мунир, наводно, бил во постојан контакт преку ноќ со американски претставници, вклучувајќи го потпретседателот Џ.Д. Венс и специјалниот пратеник Стив Виткоф, како и иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи.

Според предлогот, прекинот на огнот би стапил на сила веднаш, овозможувајќи повторно отворање на Ормутскиот теснец. Во следните 15 до 20 дена, страните треба да се договорат за поширок договор, кој би вклучувал и регионална рамка за управување со пловидбата низ теснецот. Финалните преговори се планирани во Исламабад, каде што договорот би можел официјално да биде потпишан.

Досега нема официјални реакции од Вашингтон или Техеран, а Министерството за надворешни работи на Пакистан одби да коментира за напредокот на преговорите.

Што се очекува?

Иран претходно изјави дека е подготвен за траен прекин на огнот, но со силни уверувања дека нема да има понатамошни напади од страна на САД и Израел. Исто така, потврдено е дека Техеран добива пораки и предлози од повеќе посредници, вклучувајќи ги Пакистан, Турција и Египет.

Според истите извори, конечниот договор би можел да вклучува откажување од Иран од развојот на нуклеарно оружје во замена за ублажување на санкциите и одмрзнување на некои финансиски ресурси. И покрај зголемените дипломатски напори, Иран сè уште не дал јасен одговор на предложените услови. Изворите велат дека иако предлозите имаат поддршка од Пакистан, Кина и САД, Техеран сè уште формално не се согласил на привремен прекин на огнот.

Најновиот обид за деескалација доаѓа во време кога конфликтот дополнително ги дестабилизира глобалните енергетски пазари. Неизвесноста околу сообраќајот низ Ормутскиот теснец ги држи цените на нафтата под силен притисок, а инвеститорите внимателно следат каков било сигнал што би можел да влијае на снабдувањето.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, во последните денови јавно повикува на брз крај на конфликтот, предупредувајќи на можни последици доколку не се постигне примирје на краток рок.

Извор запознаен со преговорите изјави дека првичниот договор ќе биде формализиран како меморандум за разбирање, кој ќе биде електронски потврден со посредство на Пакистан. Во исто време, се нагласува дека сите клучни елементи треба да се усогласат на краток рок, пренесува Тпортал.