Американски сенатори ги предупредија властите во Србија пред изборите: „Прислушувањето на опозицијата и заплашувањето на гласачите се длабоко загрижувачки“

Седум американски сенатори – од Демократската и од Републиканската партија – ги повикаа властите во Србија да обезбедат слободни и фер парламентарни избори на 25 октомври. Тие изразија сериозна загриженост во врска со наводите за заплашување на гласачите, злоупотреба на државните ресурси, прислушување на опозициските кандидати и притисок врз изборните набљудувачи.

Во заедничката изјава, иницирана од демократската сенаторка Џин Шахин – највисоко рангираниот демократ во Комитетот за надворешни односи на Сенатот – сенаторите предупредија дека неправилностите, кои беа забележани од домашните и меѓународните набљудувачи за време на парламентарните избори во 2022 година, повторно се појавуваат во пресрет на претстојното гласање во Србија.

Покрај Шахин, изјавата ја потпишаа и републиканскиот сенатор Роџер Викер, претседател на Комитетот за вооружени служби на Сенатот, демократот Дик Дурбин, највисоко рангиран демократ во Комитетот за правосудство, републиканецот Чак Грасли, претседател на Комитетот за правосудство, како и сенаторите Крис Марфи, Џони Ернст и Том Тилис.

Сенаторите ги истакнаа предупредувањата од независните изборни набљудувачи дека претстојните избори се одвиваат во непријателска средина за граѓанското општество, опозициските партии и набљудувачките мисии. Повикувајќи се на наодите на Центарот за истражување, транспарентност и одговорност (ЦРТА) и Канцеларијата на ОБСЕ за демократски институции и човекови права (ОДИХР), тие посочија дека за време на кампањата биле забележани случаи на заплашување на гласачите, злоупотреба на административните ресурси во корист на владејачката партија, како и полициски притисок врз опозициските кандидати.

Тие особено ја истакнаа проценката на ЦРТА дека тековната кампања се разликува од кој било друг изборен процес што оваа организација го набљудувала досега, како и наводите за прислушување на опозициските кандидати.

„Додека граѓаните на Србија се подготвуваат да излезат на гласање на 25 октомври, ние го поддржуваме нивното право нивниот глас да биде слушнат во слободни и фер услови, и ги повикуваме сите страни да ги почитуваат изборните резултати и утврдените процедури за нивна проверка“, наведоа сенаторите.

Тие потсетија дека Соединетите Држави долго време ја поддржуваат евроатлантската интеграција на Србија и го препознаваат нејзиниот потенцијал да придонесе за стабилноста на Западен Балкан.

„Силната демократија во Србија е од суштинско значење за постигнување на секоја од овие цели“, се вели во изјавата.

Американските сенатори истакнаа дека и домашните и меѓународните набљудувачи документирале сериозни нарушувања на интегритетот за време на парламентарните избори во 2022 година, како и дека проблемите идентификувани во тоа време сè уште не се решени.

„За жал, и српските и меѓународните набљудувачи на изборите утврдија сериозни прекршувања на интегритетот на претходните парламентарни избори во 2022 година. Сега, пред гласањето на 25 октомври, повторно гледаме слични, загрижувачки знаци“, се наведува во заедничката изјава.

Особено загрижувачки се извештаите за незаконско прислушување на припадници на опозицијата и обидите за дискредитирање на мисиите за набљудување на изборите.

„Извештаите за незаконско прислушување на претставници на опозицијата, како и обидите за дискредитирање и поткопување на мисиите за набљудување на изборите, се длабоко загрижувачки. Српските власти мора да обезбедат еднакви услови за сите партии и непречен пристап до избирачките места за сите граѓани“, нагласија сенаторите.

Повик до властите да ги заштитат набљудувачите и новинарите

Во завршниот дел од изјавата, сенаторите директно апелираа до владејачката партија и надлежните институции да гарантираат дека изборите ќе се спроведат на мирен, слободен и отворен начин.

Тие нагласија дека домашните и меѓународните набљудувачи играат клучна улога во одржувањето на јавната доверба во изборниот процес.

„Апелираме до владејачката партија и до сите надлежни институции да обезбедат претстојните избори да се одржат на мирен, слободен и отворен начин. Ја потврдуваме виталната улога на меѓународните и домашните набљудувачи во зачувувањето на довербата во изборниот процес“, се вели во изјавата. „Одговорност на српските власти е да осигурат дека сите институции ја почитуваат улогата на граѓанските набљудувачи, новинарите и кандидатите на изборите“, заклучија седуммина американски сенатори.

Изјавата го претставува заедничкиот став на влијателни претставници од двете главни американски партии, вклучително и претседавачите и водечките членови на неколку клучни сенатски комисии.