Звучи како научна фантастика: „Гугл“ сака да пушти во природата 32 милиони машки комарци со „важна мисија“

„Гугл“ (Google) сака да „ги запре лошите инсекти со добрите“ – и овој пат не станува збор за програмирање. Технолошката компанија побара од американската влада дозвола да ослободи до 32 милиони стерилизирани комарци во Калифорнија и Флорида, со цел да се намали бројот на инсекти што пренесуваат опасни болести, објавува Гардијан.

Се нарекува програма Debug, во која Google користи технологија, автоматизација и вештачка интелигенција за размножување и ослободување на стерилни машки комарци. Идејата е да се намали популацијата на видот Aedes aegypti, кој пренесува болести како што се денга, зика, жолта треска и чикунгуња.

Според известувањето во Федералниот регистар на САД, Агенцијата за заштита на животната средина на САД, EPA, го разгледува барањето на Google за експериментална дозвола. Компанијата бара одобрение за ослободување до 16 милиони комарци годишно, во текот на две години. Јавната расправа трае до 5 јуни.

Машките комарци не касаат и не пренесуваат болести. Пристапот на Google се базира на размножување на мажјаци со природната бактерија Wolbachia, што ги спречува да се размножуваат со диви женки. Кога таков мажјак се пари со женка од дивината, јајцата не се изведуваат, па популацијата се намалува од генерација на генерација.

Иако звучи необично што една од најголемите технолошки компании се занимава со размножување комарци, Google и нејзината матична компанија Alphabet долго време инвестираат во научни и здравствени проекти. Програмата Debug е развиена со години од Verily Health, поранешен проект на Alphabet посветен на здравјето, вештачката интелигенција и борбата против глобалните здравствени проблеми. Google целосно го купи Debug на крајот на 2024 година.

Google тврди дека класичните начини за борба против комарците повеќе не се доволни. Прскањето со пестициди може да биде штетно и да стане помалку ефикасно со текот на времето, додека речиси е невозможно да се пронајдат и елиминираат сите места каде што се размножуваат комарците, особено застоената вода.

Методот што го користи Google не е нов. Ова е варијација на таканаречената техника на стерилен инсект, која се користи за борба против разни штетници со децении. Експертите велат дека бактериите Волбахија се користат за стерилизирање на комарци околу 15 години.

Особен предизвик е прецизноста. Инженерите и научниците на Google развиваат автоматизирани системи за размножување на комарци, користејќи сензори, анализа на податоци и компјутерски вид напојуван од вештачка интелигенција за прецизно одвојување на мажјаците од женките. Целта е да се ослободат само мажјаци во дивината, на вистинските места и во вистинскиот број.

Програмата Debug веќе покажа резултати во Сингапур, првиот меѓународен центар за овој проект. Google вели дека, според податоците од Националната агенција за заштита на животната средина во Сингапур, ослободувањето на милиони мажјаци со бактериите Волбахија довело до намалување од 80 до 90 проценти на популацијата на комарци Aedes aegypti. Во исто време, повеќе од 70 проценти помалку случаи на денга се регистрирани по шест до 12 месеци од спроведувањето на програмата.