Зеленски пред најтешка одлука: Ако му се спротивстави на Трамп, ризикува сè, ако попушти, Путин победува

Украинскиот претседател Володимир Зеленски сè повеќе влегува во отворен судир со Доналд Трамп, чиј најнов договор со Русија предизвика гнев во Киев. Додека Москва продолжува со нападите врз украинските градови, американскиот претседател планира да ги олесни санкциите кон Русија за да овозможи увоз на дизел гориво. Зеленски овој потег го нарече „подарок за Путин“, но неговото спротивставување на Трамп носи сериозни ризици за Украина, пренесува „Политико“.

Во време кога Украина се подготвува за уште една тешка зима – и додека руските напади со беспилотни летала и балистички ракети одземаат сè поголем број цивилни животи – најавата на Трамп за „многу голем и важен договор“ за набавка на милиони тони руски дизел претставува тежок удар за Киев.

Планот на американскиот претседател да ги олабави санкциите кон Москва, со цел да се овозможи увоз на руско гориво, предизвика остри реакции од украинското раководство.

Зеленски веднаш го отфрли договорот, нарекувајќи го „слаба одлука“ и „подарок за Путин“, притоа предупредувајќи дека приходите од продажбата на гориво ѝ помагаат на Русија да ги одржува своите воени напори. Истовремено, тој одобри дополнителни напади со беспилотни летала врз руските рафинерии – потег што дополнително го разгневи Трамп, кој потоа ги повика Украинците да го сменат својот претседател.

Сепак, Зеленски не покажува намера да го послуша барањето на Трамп – „подобро веднаш да престане“ со нападите врз руската енергетска инфраструктура.

До кој степен Зеленски може да си дозволи да му се спротивстави на Трамп?

Според Тим Виласи-Вилси, поранешен британски дипломат и соработник во Кралскиот институт за обединети служби (RUSI), незадоволството на украинскиот претседател е разбирливо – но отворен конфликт со Вашингтон би можел скапо да го чини Киев, пренесува „Политико“.

„Разбирливо е што тој покажува фрустрација, но тоа носи и негативни последици“, истакна Виласи-Вилси.

Во последните месеци, Зеленски зазема сè поостар став кон своите сојузници. Тој ги критикуваше европските лидери поради бавното темпо на помош за Украина, влезе во вербални препукувања со унгарскиот премиер Виктор Орбан и сè поотворено ја доведува во прашање политиката на Трамп кон Русија.

Неговиот поодлучен став делумно произлегува од зајакнувањето на одбранбените капацитети на Украина – особено преку развојот на беспилотни летала и ракетни системи – што му овозможи на Киев поефикасно да напаѓа руски цели.

Сепак, експертите предупредуваат дека таквата стратегија носи сериозни ризици.

Виласи-Вилси сугерира дека Зеленски можеби смета на тоа оти Трамп ќе биде политички ослабен по претстојните избори за Конгресот – особено со оглед на тоа што некои републиканци веќе изразија противење на договорот за увоз на руски дизел.

Сепак, украинскиот претседател ризикува да предизвика уште построга реакција од Белата куќа. Трамп би можел да ја запре испораката на клучни американски разузнавачки податоци за Украина или да изврши притисок врз Илон Маск да го ограничи пристапот до сателитската мрежа „Старлинк“, на која украинската војска во голема мера се потпира.

„Зеленски можеби потценува колку опасен за Украина би можел да биде еден ’ранет‘ Трамп“, предупреди Виласи-Вилси.

Вашингтон се заканува со прекин на воената помош

Според „Фајненшел тајмс“ (Financial Times), администрацијата на Трамп исто така се закани дека ќе ја суспендира програмата преку која американските сојузници купуваат оружје од САД за потребите на Украина.

Ваквиот потег би можел сериозно да го наруши снабдувањето на украинската војска и дополнително да ја зголеми зависноста на Киев од европските нации – земји кои и самите се соочуваат со тешкотии во зајакнувањето на сопствените одбранбени капацитети.

Сепак, Зеленски останува цврст во својот став.

Тој инсистира дека Украина ќе ги запре нападите врз руските рафинерии само доколку Москва престане со воздушните напади врз украинска територија.

„Сите чекори кон деескалација на конфликтот мора да бидат реципрочни“, изјави Зеленски на Телеграм.

Притисокот од Трамп неочекувано го зајакнува Зеленски.

Интересно е тоа што, во судирот со Трамп, Зеленски добива поддршка дури и од своите политички противници во Украина.

Дури и поранешниот претседател Петро Порошенко – еден од неговите најжестоки ривали – застана во негова одбрана откако Трамп повика на промена на раководството во Украина.

„Ако некому му треба нов лидер, тоа е Русија“, истакна Порошенко.

Тој додаде дека секој политички потег треба да се оценува врз основа на тоа дали придонесува за постигнување целосен и безусловен прекин на огнот.

Опозицискиот пратеник Микола Књажицки смета дека нападите на Трамп врз Зеленски всушност ја зајакнуваат позицијата на украинскиот претседател.

„Никој не води подобра кампања за Зеленски од Доналд Трамп“, рече Књажицки.

Според него, по секој судир со американскиот претседател, поддршката за Зеленски расте – како во Украина, така и меѓу нејзините европски сојузници.

Дали Трамп навистина може да ја принуди Украина на отстапки? Натали Точи, која била советник на двајца поранешни високи претставници на Европската унија за надворешни работи, смета дека способноста на Трамп да го принуди Киев да прифати мировен договор сега е помала отколку што беше претходно.

Како што објаснува таа, американскиот претседател веќе го повлекол најголемиот дел од американската поддршка за Украина, со што истовремено го намалил и сопственото влијание, како врз Киев, така и врз европските сојузници.

Иако прекинот на споделувањето разузнавачки податоци би можел да ѝ нанесе сериозна штета на Украина, Точи не верува дека Трамп би ја задржал таквата мерка на неодредено време.

Таа исто така се сомнева дека тој би ја запрел продажбата на американско оружје.

„Ако се работи за пари, не можам да замислам дека тој би ја прекинал продажбата“, оцени таа.

Сепак, главната грижа на украинското раководство не се сведува само на воената помош; таа првенствено се однесува на можноста Трамп да постигне договор со Москва на сметка на Украина.

Иванна Климпуш-Цинцадзе, опозициска пратеничка и поранешна вицепремиерка на Украина, смета дека не постои реална можност Путин да се согласи на компромис.

„Тој не е подготвен да ја заврши војната, па дури ни да се согласи на прекин на огнот“, предупреди таа.

Според неа, разговорите што досега се воделе меѓу американските и руските преговарачи главно се сведувале на барања што всушност би значеле капитулација на Украина. „Колку што разбрав, сите други аранжмани за кои американските преговарачи наводно разговарале со Русите, се однесувале исклучиво на капитулација на Украина и, всушност, на крајот на нејзиното постоење како слободна, независна и суверена држава“, изјави Климпуш-Цинцадзе.

Токму овој страв би можел да го објасни сè поотвореното незадоволство на Зеленски кон американскиот претседател.

Украинскиот лидер е свесен дека спротивставувањето на Трамп може да има сериозни последици, но исто така знае дека попуштањето пред американскиот претседател – кој покажува сè поголема подготвеност за склучување трансакциски договори со Путин – би можело да биде уште поопасно.

(Политико)