вторник, јануари 20, 2026
Дома МАГАЗИН Вештачката интелигенција ќе открива деменција и Паркинсонова болест: Ја препознава болеста пред...

Вештачката интелигенција ќе открива деменција и Паркинсонова болест: Ја препознава болеста пред симптомите

34

Вештачката интелигенција анализира податоци од една ноќ сон и го проценува ризикот од повеќе од 130 болести, вклучувајќи деменција, рак и Паркинсонова болест.

Научниците развија модел на вештачка интелигенција кој анализира детални физиолошки податоци собрани за време на спиењето и врз основа на нив ја проценува веројатноста за развој на сериозни здравствени состојби – од невролошки заболувања до малигни заболувања.

Како вештачката интелигенција го анализира сонот

Истражувањето го спроведоа научници од Медицинскиот универзитет Стенфорд, а резултатите покажуваат дека спиењето содржи многу повеќе информации за нашето здравје отколку што се мислеше претходно.

Моделот со вештачка интелигенција, наречен „SleepFM“, користи податоци од полисомнографија, најдеталната студија за спиење досега спроведена. Активноста на мозокот, срцевиот ритам, дишењето, движењата на очите, мускулната активност и нивоата на кислород во крвта се следат во текот на ноќта во лабораторија.

За разлика од традиционалните тестови за спиење, кои најчесто се користат за дијагностицирање на нарушувања како што е апнеја при спиење, „SleepFM“ ги обработува сите сигнали истовремено и бара суптилни шеми и врски помеѓу различните телесни системи.

Моделот е трениран на огромна база на податоци од речиси 600.000 часа снимки од спиење од повеќе од 65.000 луѓе, што му овозможува да препознава шеми кои често се невидливи за човечкото око.

Ризик, а не дијагноза

Важно е да се нагласи дека овој софтвер не дијагностицира ниту открива причина за болеста. Наместо тоа, тој идентификува корелации, статистички врски помеѓу одредени шеми за време на спиењето и последователниот развој на болеста.

Со други зборови, вештачката интелигенција не тврди дека спиењето ја предизвикува болеста, туку дека одредени сигнали за време на спиењето може да укажуваат на зголемен здравствен ризик во иднина.

Кои болести можат да се предвидат

За време на тестирањето, истражувачите ги споредија резултатите од моделот на вештачка интелигенција со долгорочните здравствени податоци на учесниците. „SleepFM“ беше во можност да го процени ризикот за повеќе од 130 различни состојби, вклучувајќи:

🔷Паркинсонова болест

🔷Деменција и Алцхајмерова болест

🔷Рак на дојка и простата

🔷Срцев удар и мозочен удар

🔷Хронична болест на бубрезите

🔷Вкупен ризик од смртност

Во многу случаи, точноста на предвидувањето беше еднаква или подобра од постојните модели на медицински ризик.

Зошто ова е важно

Истражувањето сугерира дека спиењето може да биде ран биолошки сигнал за идни здравствени проблеми, дури и години пред да се појават првите симптоми.

Ова отвора врата за развој на превентивна и предикативна медицина, каде што болестите не се лекуваат само кога ќе се појават, туку нивниот ризик се препознава однапред.

Во иднина, анализата на спиењето би можела да стане рутинска алатка не само за откривање на нарушувања на спиењето, туку и за поширока проценка на општото здравје.

Следни чекори и предизвици

Иако резултатите се ветувачки, истражувачите нагласуваат дека е потребно дополнително тестирање пред ваквите системи да можат да се воведат во секојдневната клиничка пракса. Тие исто така ја разгледуваат можноста за адаптирање на моделот за употреба со паметни часовници и други носливи уреди, што значително би ги намалило трошоците и би ја зголемило пристапноста.

И покрај предизвиците, SleepFM покажува како вештачката интелигенција може да извлече вредни информации од процес што го доживуваме секој ден – спиењето. Една ноќ одмор би можела да стане клуч за рано предупредување за сериозни болести и одржување на здравјето во иднина.

ИЗДВОЕНИ