Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во саботата изјави дека Европа мора да биде подготвена да се брани „во секое време“, предупредувајќи дека растечките геополитички тензии и надворешниот притисок врз демократските системи бараат континентот да ја зајакне својата стратешка независност.
Зборувајќи на Минхенската безбедносна конференција, фон дер Лајен рече дека Европа се соочува со „многу јасна закана од надворешни сили кои се обидуваат да ја ослабнат нашата унија одвнатре“, со интензивирање на глобалните соперништва кои влијаат на сè, од територија до регулирање на технологијата.
- Фундаментално, сето ова укажува на едноставна реалност во денешниот фрагментиран свет, Европа мора да стане понезависна. Нема друг избор, рече таа, нагласувајќи дека независноста мора да ги опфати одбраната, енергијата, трговијата, суровините и дигиталната технологија.
Фон дер Лајен ги отфрли сугестиите дека поголемата европска автономија може да ги ослабне трансатлантските врски, велејќи дека „независна Европа е силна Европа, а силна Европа создава посилен трансатлантски сојуз“.
Истакнувајќи ги одбранбените напори на блокот од војната на Русија во Украина, таа рече дека европските воени трошоци во 2025 година се зголемиле за речиси 80 проценти во споредба со нивоата пред војната.
- Дојде време да се оживее европската клаузула за заемна одбрана, рече таа, опишувајќи ја колективната одбрана според член 42.7 од договорот на ЕУ како „не опционална задача“, туку обврзувачка обврска.
Фон дер Лајен повика на побрзо донесување одлуки за безбедносните прашања, сугерирајќи дека ЕУ може сè повеќе да се потпира на гласање со квалификувано мнозинство, наместо на едногласност, за да се забрза акцијата.
Таа повика на поблиска соработка со партнерите надвор од блокот, особено со Велика Британија, велејќи дека „десет години по Брегзит, нашата иднина е испреплетена како и секогаш“ и повика на подлабока координација во безбедноста, демократијата и економската отпорност.
Црпејќи лекции од искуството на Украина на бојното поле, таа нагласи дека индустрискиот капацитет и иновациите се одлучувачки фактори во современото војување, истакнувајќи дека беспилотните летала сега сочинуваат „околу 80 проценти од штетите на бојното поле од двете страни“.
Затоа, Европа мора да го зајакне своето одбранбено производство и технологиите за двојна употреба, како што се вештачката интелигенција и напредното производство, рече таа.
- Некои прашуваат дали можеме да си го дозволиме тоа, но јас велам дека не можеме да си дозволиме да не го сториме тоа, додаде Фон дер Лајен, тврдејќи дека инвестирањето во одбраната е од суштинско значење за зачувување на мирот и слободата.
