Украинскиот воен заробеник Олексиј, член на 13-та бригада на Националната гарда на Украина, за Kyiv Post раскажа како преживеал речиси две години во руско заробеништво.
„Не се кријам, можете да го објавите моето име“, рече тој.
Тој се приклучил на војската на 25 февруари 2022 година, денот по почетокот на руската инвазија. Неговата единица била новоформирана и, вели тој, се фокусирала исклучиво на модерна обука, тактики и преживување, со поддршка на западни инструктори. Кога руските сили започнале нова офанзива во регионот Харков во 2024 година, неговата бригада била испратена на север за да го запре напредувањето кон Харков. „Задачата беше јасна – да се задржи линијата“, се сеќава тој.
Војната, вели тој, брзо станува секојдневна појава, но постојана опасност. Руските сили се потпирале на артилерија и беспилотни летала, таргетирајќи позиции со прецизност. Тој тврди дека пукале дури и за време на евакуацијата на ранетите и мртвите војници. Еднаш, невооружен, се обидел да го извлече телото на еден другар додека беспилотни летала летале над него.
„Беше јасно дека не напаѓам никого, но сепак отворија оган“, вели тој.
Тој особено се сеќава на моментот кога беспилотно летало FPV паднало во неговиот ров, само неколку сантиметри од него – и не експлодирало.
„Беше како да се ракуваш со смртта“, вели тој. Го фрлил од ровот и продолжил да се бори.
Неколку дена пред неговото заробување, го научил напамет телефонскиот број на неговата сопруга, што подоцна му овозможило да им каже на семејството дека е жив. Бил заробен на 8 јуни 2024 година, откако му снемало муниција и повеќе не можел да се спротивстави.
View this post on Instagram
Она што следело, тој го опишува како систематско понижување и бришење на неговиот идентитет. Затворениците биле навредувани и понижувани. За време на испрашувањата, тие се заканувале дека ќе го застрелаат и организирале лажни егзекуции, пукајќи го во главата или повлекувајќи го чкрапалото на празен пиштол. Тие барале информации што обичен војник на фронтот не можел да ги има, но притисокот и заканите продолжиле.
Психолошкиот притисок беше постојан, вели тој. Ни кажуваа дека нашите семејства не напуштиле и дека државата повеќе не не сака. Ќелиите имаа прозорци покриени со метални плочи, тој вели дека го видел сонцето само еднаш за речиси две години. Изгубил 15 килограми и бил сведок на тортурата на другите затвореници.
За да спречи целосен ментален слом, тој намерно започнал расправии меѓу затворениците, само за да ги натера да разговараат и да останат присебни.
„Најлошото е кога некој се затвора во себе“, вели тој.
Тој не знаел за размената до последниот момент. Му ги врзале очите и го ставиле во авион, убеден дека го водат подлабоко во Русија. Дури кога му кажале дека е во Белорусија, сфатил дека има надеж. Дури и тогаш, не бил сигурен дека размената всушност ќе се случи.
Олексиј нагласува дека неговата приказна не е исклучок. Тој тврди дека Русија систематски ги крши правата на воените затвореници, а исто така ги притвора цивилите за да ги користи во преговорите.
„Цената на војната не се бројки или пари, туку човечки животи“, порачува тој.
Тој е свесен дека неговата ќерка ќе порасне обележана од војната.
„Ќе направам сè за таа барем да продолжи да расте во слобода“, заклучува тој.
