Службениците на ЕУ го усовршуваат планот за Украина да се приклучи на блокот до крајот на следната година, водени од мотото „каде што има волја, има и начин“ и, доколку биде успешно имплементиран, тоа би бил невидено брз процес на пристапување.
Дипломатите и претставниците на ЕУ денес изјавија за бриселскиот портал Политико дека ова ќе се случи врз основа на принципот на „обратно проширување“, нов начин на приклучување кон Унијата што ја превртува традицијата наопаку. Имено, ЕУ прво би доделила членство со ограничени привилегии, а потоа постепено би го надградила членството додека Украина ги спроведува реформите одобрени од Брисел, пренесе „Бета“.
Подготвеноста на ЕУ да размисли за напуштање на својот претерано претпазлив пристап кон проширувањето е под притисок од Киев да направи болни отстапки во мировните преговори со Русија, а на украинскиот претседател Володимир Зеленски му треба нешто што ќе им помогне на Украинците полесно да прифатат отстапки кон Русите.
Зеленски рече дека членството во ЕУ, што е цел на Киев од Мајдан во 2014 година, е награда што треба да се испорача не за пет или десет години, туку следната година.
Кога неодамна новинарите во Киев го прашаа зошто временската рамка за пристапување на Украина во ЕУ е толку важна, тој рече: „Бидејќи датумот ќе го потпишат Украина, Европа, САД и Русија“.
Пристапувањето во ЕУ обично вклучува сложен процес што вклучува шест кластери, секој со повеќе поглавја за низа прашања, од земјоделство до надворешна политика до судска реформа. Земјите-членки, исто така, мора едногласно да одлучат да го затворат секој кластер пред кандидатурата да може да продолжи.
„Политико“ вели дека ова го објаснува долгото патување на некои земји кон ЕУ – Северна Македонија е кандидат од 2025 година, а Турција, чиј процес моментално е во мирување, траеше уште подолго.
Но, за Украина, со оглед на агресијата на Русија, повеќедеценискиот период би бил бесмислен. Затоа ЕУ работи на реорганизирање на процесот за да овозможи брз пристап што би можел да се примени на Украина и, потенцијално, на Молдавија и Албанија.
Службеник на ЕУ изјави за „Политико“ дека нема ништо во договорите на ЕУ што би спречило една земја брзо да се движи кон членство, под услов тоа да биде едногласна одлука од страна на ЕУ.
Сепак, едногласната поддршка од земјите-членки е една потенцијална пречка, со оглед на противењето на Будимпешта на членството на Украина.
Прорускиот унгарски премиер Виктор Орбан го направи блокирањето на Украина од пристапувањето кон ЕУ централен фокус на неговата кампања за парламентарните избори во април. „Украина е наш непријател“, рече Орбан неодамна, тврдејќи дека Киев инсистира на забрана за увоз на руска енергија во Европа.
Порталот од Брисел пишува дека постојат неколку начини ЕУ да го заобиколи Орбан. Првата е Брисел да почека до унгарските избори и да се надева дека Орбан ќе изгуби од својот главен ривал, Петер Маѓар, кој би имал поинаков пристап кон Украина.
Доколку Орбан победи, лидерите на ЕУ би можеле да се обидат да го ангажираат американскиот претседател Доналд Трамп да влијае врз унгарскиот премиер да го укине ветото.
Доколку овие две опции не успеат, ЕУ би можела да го активира Член 7 од Договорот како последно средство за да ги блокира напорите на Унгарија да го блокира членството на Украина.
Досега, главните градови на ЕУ се воздржаа од користење на Член 7 и ја исклучија можноста за негово активирање пред унгарските избори. Но, победата на Орбан би барала „очајни мерки“, пишува „Политико“.
Членството на Украина во ЕУ сега е во центарот на тежок мировен процес во кој се вклучени Москва, Вашингтон и Киев, и доколку биде вклучено во мировниот договор, кандидатурата за членство во 2027 година не би требало да може да пропадне.
Во секој случај, целата ситуација ја принуди Унијата да го направи она што обично не го прави – да размислува надвор од востанаовените рамки.
