Неколку часа по неговиот агресивен говор на Светскиот економски форум во Давос во среда попладне, американскиот претседател Доналд Трамп навести зрак на деескалација во неговиот застој со Европа околу прашањето за Гренланд. Во објава на платформата Truth Social, Трамп објави дека ја повлекува својата закана за воведување царини против европските земји, повикувајќи на постигнување „рамка за иден договор“ за автономната територија на Данска, по состанокот со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте.
„Ова решение, доколку се финализира, ќе биде одлично за Соединетите Американски Држави и за сите земји на НАТО. Врз основа на ова разбирање, нема да ги воведам царините што беа планирани“, напиша американскиот претседател во своето соопштение, додека претходно во својот говор изјави дека нема намера да употреби воена сила за да го стекне Гренланд.
Во интервју за CNBC, малку подоцна, Трамп изјави дека имале „општа идеја за договор“. Како што рече, разговорите се однесуваат на поширока соработка на Арктикот, со фокус на Гренланд, и се главно поврзани со безбедносни прашања.
Американскиот претседател избегна да даде детали за содржината на договорот, истакнувајќи дека станува збор за „доста сложена“ рамка што ќе биде детално разработена во подоцнежна фаза. Тој нагласи дека станува збор за долгорочен договор, карактеристично велејќи дека ќе биде „засекогаш“.
Иако не спомена конкретни услови, тој карактеристично изјави дека новиот договор би можел да вклучува соработка меѓу САД и нивните европски сојузници во развојот на противракетниот штит „Златна купола“ и во експлоатацијата на минерали во Гренланд.
Покрај стратешката локација на Гренланд, САД постојано ги наведуваат огромните – и во голема мера неискористени – резерви на ретки минерали на островот, од кои многу се клучни за технологии како мобилни телефони и електрични возила.
Руте: Прашањето за суверенитетот не беше дел од разговорот
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, рече дека прашањето за суверенитетот на Гренланд и дали ќе остане автономен регион на Данска не беше тема на разговорот што го имал со Трамп во среда.
На прашањето од „Фокс њуз“ дали Гренланд ќе остане дел од Данска како дел од евентуален иден договор, Руте рече дека прашањето „не било покренато за време на разговорот со американскиот претседател Трамп“.
Важен дел од тој договор предвидува сојузниците на НАТО брзо да ја зајакнат безбедноста на Арктикот, а првите резултати од тоа може да се видат веќе оваа година, рече генералниот секретар на НАТО, Руте.
Во интервју за Ројтерс на маргините на Давос, тој рече дека командантите на НАТО сега ќе мора да ги разработат деталите за дополнителните безбедносни барања.
„Ќе се собереме во НАТО со нашите високи команданти за да разработиме што е потребно“, рече Руте, додавајќи: „Не се сомневам дека можеме да го направиме тоа доста брзо. Секако се надевам дека ќе го постигнеме тоа до 2026 година, се надевам дури и на почетокот на оваа година“.
На прашањето дали сојузниците на НАТО можат да му веруваат на Трамп на зборот, Руте одговори: „Секогаш можете да му верувате на Доналд Трамп на збор“.
Инаку, Трамп во минатото ја отфрли идејата за изнајмување на Гренланд, велејќи дека се „брани имот, а не закуп“.