Талибанците забрануваат книги напишани од жени на универзитетите во Авганистан

Талибанската влада ги отстрани книгите напишани од жени од универзитетскиот систем во Авганистан, како дел од новата забрана со која се забранува и предавањето за човекови права и сексуално вознемирување.

Околу 140 книги напишани од жени, вклучувајќи наслови како „Безбедност во хемиската лабораторија“, беа меѓу 680 книги за кои се смета дека предизвикуваат загриженост за „антишеријатската и талибанската политика“, објави Би-Би-Си.

На универзитетите им беше кажано и дека повеќе не им е дозволено да предаваат 18 предмети, а талибански функционер рече дека тие се „во конфликт со принципите на шеријатот и политиките на системот“.

Наредбата е најновата во низата ограничувања наметнати од Талибанците откако се вратија на власт пред четири години. Само оваа недела, оптичкиот интернет беше забранет во најмалку десет провинции по наредба на врховниот лидер на Талибанците. Овој потег беше опишан како потег за спречување на неморалот, соопштија официјални лица.

Иако правилата влијаеја на многу аспекти од животот, жените и девојките беа особено силно погодени – им беше забрането образование по шестата година, а еден од нивните последни патишта за понатамошно образование беше прекинат на крајот на 2024 година, кога ќе се затворат курсевите за акушерство.

Сега дури и универзитетските предмети за жените се цел на тоа – шест од 18-те забранети предмети се однесуваат конкретно на жените, вклучувајќи ги Родот и развојот, Улогата на жените во комуникацијата и Женската социологија. Талибанската влада изјави дека ги почитува правата на жените во согласност со нивното толкување на авганистанската култура и исламскиот закон.

Член на одборот, кој ги разгледа книгите, ја потврди забраната за книги напишани од жени, изјавувајќи за BBC Afghan дека не е дозволено да се учи од книги напишани од жени.

Закија Адeли, поранешна заменичка министерка за правда пред враќањето на Талибанците на власт и една од авторките чијашто книга се најде на листата на забранети, рече дека не е изненадена од овој потег.

„Со оглед на тоа што Талибанците направија во изминатите четири години, се очекуваше дека ќе воведат промени во наставните планови и програми,“ рече Адeли.

Таа нагласи дека поради мизогинските ставови и политики на Талибанците, жените немаат право на образование, па нивните идеи и ставови често се игнорираат или потиснуваат.

Новите правилници, кои новинарите на BBC Авганистан ги виделе, беа издадени кон крајот на август.

Заир Рахман Ариyуби, заменик академски директор во Министерството за високо образование на талибанската влада, навел во писмо до универзитетите дека овие одлуки ги донел комитет од „верски научници и експерти“.

Покрај книгите напишани од жени, се чини дека забраната е насочена и кон дела на ирански автори и издавачи, а еден член на комитетот за преглед на книги рече за BBC дека целта е „да се спречи инфилтрација на ирански содржини“ во наставните програми.

На списокот од 50 страници што беше испратен до сите универзитети во Авганистан се наоѓаат 679 наслови, од кои 310 се дела на ирански автори или се печатени во Иран.

Професор од една институција, кој сакал да остане анонимен, изразил страв дека ќе биде речиси невозможно да се пополни создадената празнина.

„Книгите од ирански автори и преведувачи служат како главна врска помеѓу авганистанските универзитети и глобалната академска заедница. Нивното отстранување создава значителен јаз во високото образование“, рече професор на една институција, кој зборуваше под услов да остане анонимен.

Професор на Универзитетот во Кабул изјави за Би-Би-Си дека под такви околности се принудени сами да ги подготвуваат поглавјата од учебниците, земајќи ги предвид правилата наметнати од талибанската влада. Но, клучното прашање е дали овие поглавја можат да се подготват според глобалните стандарди или не.