Штркот и годинава задоцни во многу општини!?

Симболиката на првото бебе во годината постепено исчезнува, откривајќи длабоки демографски и општествени промени. Падот на наталитетот, подоцнежното родителство и внимателната медицинска практика го одложуваат моментот на раѓање, додека локалните заедници се трудат да ги зачуваат радоста и поддршката за младите семејства 

Во многу македонски болници сè поретко се случува првото новороденче да се роди точно на полноќ на 1 јануари. Симболичниот момент што порано беше чест медиумски настан, денес станува сè поредок. Оваа година, првородените во многу општини дојдоа на свет часови или дури и денови подоцна, што ја одразува демографската реалност во земјава.

Во Прилеп, Герасим се роди околу 2:00 часот на 1 јануари, додека неколкуте други бебиња се родија подоцна во текот на утрото. Во Струмица, првороденото девојче пристигна во 7:20 часот, а во Куманово првото бебе во 2026 година се роди два дена по Новата година, при што тоа и мајката беа во добра здравствена состојба. На 1 јануари се роди малиот Мартијан, првото бебе во новата година во општина Радовиш.

Во други средини, како Скопје и Велес, првите новороденчиња доаѓаа на свет од утринските до попладневните часови, а најрани беа оние во Скопје, со бебе родено пред полноќ. Овие податоци јасно покажуваат дека сè повеќе првороденчиња доаѓаат на свет надвор од традиционалните „новогодишни часови“, што е знак на пошироки трендови.

Еден од главните фактори зад овој тренд е намалениот наталитет. Според процените, стапката на раѓање по глава на жител изнесува околу 9,2 на 1.000 луѓе, што е значително пониско од пред неколку децении и го прави мал бројот на раѓања во првите денови од годината. Просечната возраст на мајките што првпат раѓаат се зголеми на околу 27–28 години, што, исто така, значи дека бременоста и породувањето подлежат на повнимателен медицински надзор.

Податоците покажуваат дека бројот на живородени во 2024 година изнесувал 16.061, што е намалување од претходната година и продолжено опаѓање, односно индикатор дека се раѓаат помалку новородени на годишно ниво и индиректно ја намалува веројатноста за „раѓање веднаш по полноќ“.

И покрај ова, локалните заедници продолжуваат да го негуваат значењето на секое ново дете. Во Крива Паланка, градоначалникот лично го посети првото новороденче во 2026 година и им врачи пригодни подароци на младите родители, како дел од програмите за поддршка на семејствата и за афирмација на родителството. Општината, исто така, обезбедува финансиска поддршка од 15.000 денари за секое новородено дете, мерка што има цел да поттикне семејства да растат и да се развиваат.

Доцнењето на првите новороденчиња по Нова година не е само статистички факт туку и огледало на длабоките демографски промени во Македонија. Намалениот број раѓања, повисоката просечна возраст на мајките, зголемената грижа и планирање во медицинските процеси, како и општествените трендови, го обликуваат овој вид на симболично доцнење на новиот живот. Сепак, секое ново дете продолжува да биде причина за радост и надеж, особено кога го дочекуваат заедниците низ целата земја.

(С. Бл.)