сабота, август 22, 2026
Дома СВЕТ Се сеќавате на сомалиските пирати? Се вратија и полоши од кога било,...

Се сеќавате на сомалиските пирати? Се вратија и полоши од кога било, а САД стојат зад сето тоа

0

Се сеќавате на сомалиските пирати? Тие се вратија на глобалната сцена и стануваат сериозен проблем, а пренасочувањето на американските ресурси и хаосот предизвикан од конфликтот меѓу САД и Иран стојат зад него, пишува CNBC.

Пиратските напади во Црвеното Море и Аденскиот Залив речиси целосно се намалија по врвот околу 2010 година, главно благодарение на патролите на американската морнарица и меѓународната коалиција. Но, како што војната со Иран ги исцрпува американските воени ресурси и ја поттикнува регионалната нестабилност, се создадоа совршени услови за враќање на озлогласените морски крадци.

Само на 17 август, осум вооружени мажи го пресретнаа и го киднапираа товарниот брод Лутуф на околу четири наутички милји од брегот на Сомалија. Еден месец претходно, вооружена група во Аденскиот Залив го киднапираше танкерот со знаме на Танзанија МТ Асана, кој превезуваше нафта и хемикалии, и го одвлече кон регионот Пунтланд во Сомалија.

За локалните банди во Сомалија – земја која моментално страда од тешка суша, хроничен глад и намалена меѓународна помош – профитот од киднапирањата стана премногу привлечно за да се пропушти. Од друга страна, тоа создаде огромни нови проблеми за превозниците додека се обидуваат да ги избегнат нападите на Хутите, плаќаат астрономски премии за осигурување и размислуваат дали воопшто вреди да се плови по таа рута.

„Враќањето на пиратите носи дополнителна, исклучително висока неизвесност. Оние превозници кои претходно одлучиле да го избегнат Црвеното Море сега се уште порешителни во својата одлука“, предупредува Иан Ралби, експерт за поморско право и раководител на безбедносната фирма I.R. Consilium.

Според извештаите на Обединетите нации, јеменските Хути и вооружените групи во Сомалија неодамна развија исклучително блиски врски, главно преку шверц на оружје, обука на терен и споделување разузнавачки информации.

„Доколку терористичката група Ал-Шабаб и Хутите официјално формираат сојуз за да ја преземат контролата врз Црвеното Море, теснецот Баб-ел-Мандеб и Аденскиот Залив, и ги вклучат сомалиските пирати во приказната, правилата на играта во регионот целосно ќе се променат“, предупредува Кори Ранслем, извршен директор на компанијата за поморска безбедност Драјад Глобал.

„Ова би значело дека технологијата на Хутите, вклучувајќи ги водените ракети, беспилотните летала и целата нивна опрема, ќе падне во рацете на сомалиските пирати. Во тој момент, ризиците на море растат до невидени размери“, додаде Ранслем.

Организацијата Глобална иницијатива против транснационалниот организиран криминал, која го следи овогодинешниот бран киднапирања, во својот извештај наведува дека пиратите побарале дури десет милиони долари откуп за ослободување на бродот „Еурека“, киднапиран на 2 мај. Кинескиот рибарски брод Лиао Донг Ју 578, кој беше киднапиран во јануари, беше ослободен во март откако беше платен откуп од помеѓу 1,2 милиони и 1,5 милиони долари.

Покрај тоа, со зголемувањето на цените на нафтата на светскиот пазар, се зголеми и вредноста на товарот на танкерите што патуваат по овие рути. Пиратите се најдоа во позиција да држат товар во вредност од десетици милиони долари под закана со оружје, забележува Мет Рајзенер, виш советник за национална безбедност во Центарот за поморска стратегија.

„Нападите на Хутите во Црвеното Море ги принудија бродовите да пловат поблиску до сомалискиот брег, веднаш до жариштата на пиратството. Со толку високи цени на нафтата и гасот, овие танкери станаа неверојатно вреден, но и исклучително ранлив плен“, објаснува Рајзенер.

Најновите киднапирања јасно го потврдуваат ова: од четирите комерцијални бродови заробени од сомалиските пирати помеѓу април и јули, три беа танкери што превезуваа нафтени производи. „Секој во поморскиот сектор денес мора секојдневно да пресметува колку ризик всушност презема кога плови“, заклучува Ралби.

ИЗДВОЕНИ