Најновите проекции на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) за 2026 година покажуваат тивко, но исклучително значајно поместување на економскиот центар на гравитација во Европа. Според податоците за номиналниот БДП по земји, Романија е позиционирана точно на средината од европскиот ранг – пред Чешка, Грција, Португалија, Финска, Унгарија, па дури и пред Луксембург, а само малку зад Данска.
За земја што пред десет години се сметаше за периферија на европската економија, ова претставува историски чекор напред.
Според проекциите на ММФ, номиналниот БДП на Романија во 2026 година треба да достигне околу 445 милијарди долари, што ја сместува земјата во горната средна класа на европските економии. Со ова, Романија ги престигнува Чешка (417 милијарди долари), Португалија (365 милијарди долари), Финска (336 милијарди долари), Грција (305 милијарди долари), Унгарија (270 милијарди долари), Луксембург (108 милијарди долари) и доаѓа веднаш зад Данска, чиј БДП се проценува на околу 500 милијарди долари.
Во исто време, Полска, со проектирани 1.110 милијарди долари, останува јасен лидер во Централна и во Источна Европа , но сè повеќе изгледа како моделот што сега Романија систематски го следи.
Според анализата, растот на романската економија е придружен од растечкиот апетит на инвеститорите со години. Проширувањето на индустриската база, растот на ИТ-секторот, зголемувањето на домашната потрошувачка и зголемената интеграција во европските вредносни синџири создаваат услови за долгорочно забрзување на развојот.
– На Полска ѝ беа потребни две децении за да стигне до местото каде што е денес, но се чини дека Романија, конечно, влезе на истиот пат на развој – се вели во анализата.
Со други зборови, Романија повеќе не се смета за транзициска економија, туку за нова централноевропска економија на раст.
Податоците на ММФ покажуваат дека Западна Европа сè уште учествува со околу 40 отсто во вкупниот европски БДП, но промените во рамките на континентот стануваат сè повидливи.
На врвот остануваат Германија (5,328 милијарди долари), Обединетото Кралство (4,226 милијарди долари), Франција (3,559 милијарди долари) и Италија (2,702 милијарди долари). Сепак, токму во средниот дел од табелата може да се види најдинамичната промена: Полска, Романија, Чешка и другите земји од регионот постепено ја менуваат економската карта на Европа.
Номиналниот БДП не е совршена мера за животниот стандард, но е клучен индикатор за економската маса, инвестицискиот потенцијал и за политичката тежина на една земја.
За Романија, влегувањето во „средната лига“ на европските економии значи поголема привлечност за странски инвестиции, поголема тежина во европските економски политики, посилна преговарачка позиција во рамките на ЕУ и постабилна основа за долгорочен раст на животниот стандард.
Доколку продолжат овие трендови, Европа во следната деценија нема само да биде поделена на богатиот Запад и сиромашниот Исток. Таа сè повеќе ќе личи на континент со силен централноевропски појас на раст, каде што Романија има амбиција да стане она што е Полска денес – регионален економски столб.
А податоците на ММФ покажуваат дека ова повеќе не е само амбиција туку и процес што веќе е во тек.
