Путин, Џинпинг, Моди и уште 20 лидери кројат нов светски поредок со Кина во центарот?

821

Во економскиот дел од посетата, како што објави Кремљ, ќе бидат потпишани три документи што ја вклучуваат руската државна енергетска корпорација „Газпром“. Три руски извори за „Ројтерс“ потврдија дека Путин сака присуството на овој самит да го искористи и за решавање на проблемот со падот на трговијата со Кина, што е клучно за неговата војна. Кина ја спаси Русија по западните санкции, зголемувајќи ја билатералната трговија на рекордни 245 милијарди долари во 2024 година, но таа трговија се намали за 8,1% на годишно ниво во првата половина од оваа година. Според еден од изворите, Кина учествува со најголем дел од приходите од извоз на Русија, а технологијата што ја испорачува Пекинг е важна за руската војска.

 

Се крои ли нов, алтернативен светски поредок? Кинескиот претседател Шји Џинпинг ги собра лидерите на Русија, Индија, Иран и Турција, заедно со уште дваесет евроазиски лидери од Шангајската организација за соработка (ШОС) на дводневен самит во Кина. Во услови на геостратешки тензии и сложена економска ситуација во светот, тие сакаат да покажат дека е можен поинаков меѓународен модел на соработка, со Кина во центарот. На дневен ред на состанокот на Џинпинг, рускиот претседател Владимир Путин, индискиот премиер Нарендра Моди и останатите лидери од блокот, се прашања поврзани со регионалната безбедност и трговијата во услови на зголемени тензии со Западот.

И Пекинг и Москва ја гледаат ШОС, чии членови се Белорусија, Кина, Индија, Иран, Казахстан, Киргистан, Пакистан, Русија, Узбекистан и Таџикистан – како средство за спротивставување на институциите предводени од Западот и сè повеќе го третираат блокот како еден вид лабораторија за тоа како да ги координираат своите заеднички цели за Евроазија и пошироко и нивната наведена цел за преобликување на глобалниот поредок, пишува Радио Слободна Европа.

Во северниот пристаништен град Тјанџин, каде што се одржува самитот на ШОС, Путин пристигна во неделата изутрина, прилично дискретно, иако со себе носеше голема политичка и економска делегација. Во својата анализа, Радио Северна Европа наведува дека по средбата со американскиот претседател Доналд Трамп на Алјаска, сега сите очи ќе бидат верени кон Путин додека се среќава со кинескиот лидер.

– ШОС стана нешто како шоу Путин – Си. Помалку се работи за самиот самит, а повеќе за состаноците на маргините, изјави за РСЕ соработникот во центарот „Карнеги Русија – Евроазија во Берлин“, Темур Умаров.

Според она што го објави Кремљ, Путин ќе биде гостин на Џинпинг четири дена, уште два дена по завршувањето на самитот. По самитот тој треба да отпатува за Пекинг за да разговара со Џинпинг. В среда заедно со него ќе ја следи воената парада на плоштадот Тјенанмен со која се одбележува крајот на Втората светска војна по формалното предавање на Јапонија. Според објавената агендата на Путин, можна е и средба со севернокорејскиот лидер Ким Џонг-ун. Потоа следуваат серија билатерални средби – со индискиот премиер Нарендра Моди, иранскиот претседател Масуд Пезешкијан и турскиот претседател, Реџеп Таип Ердоган.

Во економскиот дел од посетата, како што објави Кремљ, ќе бидат потпишани три документи што ја вклучуваат руската државна енергетска корпорација „Газпром“. Три руски извори за „Ројтерс“ потврдија дека присуството на овој самит, Путин сака да го искористи и за решавање на проблемот со падот на трговијата со Кина, што е клучно за неговата војна. Кина ја спаси Русија по западните санкции, зголемувајќи ја билатералната трговија на рекордни 245 милијарди долари во 2024 година, но таа трговија се намали за 8,1% на годишно ниво во првата половина од оваа година. Според еден од изворите, Кина учествува со најголем дел од приходите од извоз на Русија, а технологијата што ја испорачува Пекинг е важна за руската војска.

– Без нив, не би можеле да направиме ниту една ракета, а камоли беспилотно возило, и целата економија одамна ќе се урнеше. Да го сакаа тоа, војната ќе беше одамна завршена, посочи рускиот извор.

Посетата на Кина, наведува „Индекс“, на Путин му дава високопрофилиран дипломатски поттик, и покрај западните санкции и потерницата на Меѓународниот кривичен суд за негово апсење. Тој ќе биде меѓу повеќе од 20 светски лидери, вклучувајќи го кинескиот премиер, Шји Џинпинг, и индискиот премиер, Нарендра Моди. Еден ден пред посетата, Путин остро ги критикуваше западните санкции во интервју за кинеската новинска агенција „Ксинхуа“, велејќи дека Москва и Пекинг заеднички се спротивставуваат на „дискриминаторските“ санкции.

Пристанишниот град Тјанџин, во кој од неделата се собираат шефови на држави и влади од околу дваесет земји и претставници на десетина меѓународни и регионални организации, во минатото имаше концесии од западните земји, како и од Јапонија и Русија, а сега е симбол на економската виталност на Кина. Самитот е под силен полициски и воен надзор. Оклопни возила се поставени на некои улици, а сообраќајот е запрен во големи делови од Тијанџин. Насекаде се поставени постери на кои на мандарински и на руски јазик се фали „духот на Тијанџин“ и кинеско-руската „меѓусебна доверба“.

ШОС опфаќа 10 земји членки и 16 земји набљудувачи или партнерски земји и претставува речиси половина од светската популација и 23,5 отсто од БДП на планетата. Често се претставува како противтежа на НАТО, иако односите меѓу некои членови се чувствителни.

ИЗДВОЕНИ