screenshot X

Смртоносна ненадејна поплава во близина на границата на Непал со Тибет во среда можеби се случила кога долниот дел од глечерот се откачил и паднал на дното на долината стотици метри подолу, велат експертите, повикувајќи се на сателитски снимки од „Планет Лабс“ (Planet Labs).

Сè уште не е јасно што предизвикало уривање на глечерот, но непалските власти ја покренаа можноста дека земјотрес што го погоди регионот само неколку минути претходно би можел да биде причина.

Непалската полиција соопшти дека најмалку 157 лица загинале во ненадејната поплава, но властите од двете страни на границата стравуваат дека вкупниот број на жртви е многу поголем. Стотици лица се водат како исчезнати, соопшти непалската влада.

Сателитските снимки од регионот пред и по настанот, обезбедени од „Планет Лабс“, покажуваат бујни зелени планински падини сега покриени со кафеави остатоци и седименти.

„Потврдено е дека значителен дел од долниот дел од глечерот се срушил и го предизвикал овој настан – кој веројатно вклучувал или влечел голема количина карпи и седименти со себе“, рече Викрам Гупта, експерт за инженерска геологија и професор на Универзитетот Сиким во Индија.

Геологот Ден Шугар, вонреден професор на Универзитетот во Калгари, рече дека сликите покажуваат голема количина снег што се топи во 24 часа пред катастрофата.

„Некои од глечерите во долината вчера беа покриени со снег, а денес тие се претежно чист мраз. Со други зборови, иако сè уште не сум ги видел податоците од метеоролошките станици, сигурно било топло“, рече тој.

Непалските планини покриени со снег изгубиле речиси една третина од својот мраз за нешто повеќе од 30 години поради глобалното затоплување, соопштија Обединетите нации во 2023 година. Истата година, таа агенција додаде дека глечерите во Непал, сместени помеѓу два големи емитери на јаглерод – Индија и Кина, се стопиле за 65 проценти побрзо во последната деценија отколку во претходната.

„Сепак, според сателитските снимки од Planet Labs, гледам дека долниот дел од глечерот се откршил на околу 5.200 метри височина и паднал на дното на долината околу 1.200 метри пониско“, рече Шугар.

Тој додаде дека градежните работи би можеле да бидат една од причините за несреќата и дека „прашањето дали климатските промени одиграле улога во ова е нешто со кое несомнено ќе се занимаваме во блиска иднина“.

Лавина од мраз и карпи

Неколку хидроелектрани се наоѓаат во најтешко погодените области во планинскиот округ Расуви, кој има население од околу 50.000 жители.

Непалскиот национален орган за намалување и управување со ризици од катастрофи соопшти дека поплавата предизвикана од глечерите се случила на реката Ленди поради лизгање на земјиштето што се случило на околу 20 километри североисточно од граничниот премин меѓу Непал и Кина.

Првичните извештаи, исто така, сугерираат дека земјотрес во областа можеби ја предизвикал лавината и ги предизвикал поплавите, но Пракаш Похарел, геолог од надлежниот орган, рече дека сè уште не е јасно дали тоа ја предизвикало трагедијата.

„Ненадејната поплава е предизвикана од лавина од мраз и карпи на непалската страна“, рече Похарел, кој ги прегледа сликите од Planet Labs.

Поплавите, лизгањата на земјиштето, лавините и сушите стануваат сè почести и посериозни низ целиот регион Хиндукуш-Хималаја, а забрзаните промени во водата, земјиштето и воздухот низ целиот регион претставуваат голема закана за луѓето, соопшти Меѓународниот центар за интегриран планински развој.

Организацијата во среда објави дека ненадејната поплава испратила моќен бран вода, седименти и карпи низ речните системи Бота Коши и Тришули, додавајќи дека нивото на водата на реката во низводното подрачје на Галчи, наводно, се искачило за дури девет метри во рок од 30 минути.

ИЗДВОЕНИ

ПОВРЗАНИ ОБЈАВИПОВЕЌЕ ОД АВТОРОТ