петок, јануари 23, 2026
Дома СВЕТ Протече десетгодишен план меѓу САД и ЕУ за Украина по завршувањето на...

Протече десетгодишен план меѓу САД и ЕУ за Украина по завршувањето на војната „тежок“ 800 милијади долари

125
Фото: EPA/SARAH MEYSSONNIER / POOL MAXPPP OUT

САД и Европската Унија планираат да соберат 800 милијарди долари од јавни и приватни извори за обнова на Украина по завршувањето на руската инвазија. Документот од 18 страници, кој го виде „Политико“, опишува 10-годишен план кој треба да обезбеди закрепнување на Украина и да го забрза нејзиниот пат кон членство во ЕУ, објавува „Политико“.

Европската комисија ги проследи плановите до земјите-членки пред синоќешниот самит на лидерите, каде што се дискутираше за документот, потврдија тројца претставници на ЕУ и дипломати кои побараа да останат анонимни поради чувствителноста на темата.

Додека Брисел и Вашингтон подготвуваат стотици милијарди долари долгорочно финансирање, целата стратегија зависи од постигнување прекин на огнот, кој останува неизвесен, што го прави планот ранлив сè додека борбите продолжуваат.

Стратегијата за финансирање се протега до 2040 година, со непосреден оперативен план од 100 дена за започнување на проектот. Но, планот ќе се бори да привлече надворешни инвестиции ако конфликтот продолжи, предупредува најголемиот светски менаџер на средства, BlackRock, кој дава про-боно совети за планот за реконструкција.

„Размислете. Ако сте пензиски фонд, имате фидуцијарна должност кон вашите клиенти, кон вашите пензионери. Речиси е невозможно да се инвестира во воена зона“, рече потпретседателот на BlackRock, Филип Хилдебранд, во интервју на Светскиот економски форум во Давос во среда. „Мислам дека мора да се следи и ќе биде потребно време.“

Планот за просперитет е дел од мировен план од 20 точки, посредуван меѓу Киев и Москва од страна на САД. Документот експлицитно претпоставува дека безбедносните гаранции се веќе воспоставени и не е наменет како воен план, туку се фокусира на транзицијата на Украина од итна помош кон самоодржлив просперитет.

Трилатералниот состанок на Украина, Русија и САД ќе се одржи во Абу Даби во петок и сабота, бидејќи конфликтот се приближува кон својата четврта годишнина. Документот ги позиционира САД не само како донатор, туку и како стратешки економски партнер, инвеститор и гарант на кредибилитетот на закрепнувањето на Украина.

Планот предвидува директно учество на американски компании и експерти на терен и ја нагласува улогата на САД во мобилизирањето на приватниот капитал. На мировните преговори со Киев присуствуваа извршниот директор на „БлекРок“, Лари Финк, зетот на американскиот претседател Доналд Трамп, Џаред Кушнер, и неговиот специјален претставник Стив Виткоф.

Според документот, во текот на следните 10 години, ЕУ, САД и меѓународните финансиски институции, вклучувајќи го Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка, планираат да инвестираат 500 милијарди долари во јавен и приватен капитал.

Комисијата има намера да издвои дополнителни 100 милијарди евра за Киев преку буџетска поддршка и инвестициски гаранции како дел од следниот седумгодишен буџет на Унијата, почнувајќи од 2028 година. Се очекува дека овие средства ќе стимулираат дополнителни 207 милијарди евра инвестиции во Украина. САД ветија дека ќе мобилизираат капитал преку посебен американско-украински инвестициски фонд за реконструкција, но конкретниот износ не е прецизиран.

Иако администрацијата на Трамп ја намали воената и хуманитарната помош за Украина за време на војната, таа покажа подготвеност да инвестира во земјата по завршувањето на конфликтот. Вашингтон во документот посочи дека ќе инвестира во клучни суровини, инфраструктура и енергетски и технолошки проекти во Украина. Сепак, малку е веројатно дека инвестициите ќе се материјализираат пред борбите на источниот фронт.

„Многу е тешко да се замисли дека тоа ќе се случи во голем обем сè додека летаат беспилотни летала и ракети“, рече Хилдебранд од „БлекРок“, пренесе хрватски „Индекс“.

ИЗДВОЕНИ