
Додека руските власти во градовите и селата го слават патриотизмот на волонтерите што се пријавуваат за војната во Украина, судбината на воените заробеници останува наводно занемарено поглавје во инвазијата што ја започна рускиот претседател Владимир Путин.
Кога рускиот војник на средна возраст, кој се опиша себеси како патриот, беше ослободен од украинско заробеништво претходно оваа година, тој се јави на своето семејство со надеж дека ќе се врати дома за роденденот на неговиот син. Но, наместо топло добредојде, руските безбедносни служби го пречекаа со недели испрашување, по што беше вратен на фронтот.
Набрзо исчезна во борбите во близина на окупираниот Донецк, а неговото семејство се плаши дека е мртов.
– Како да сме заробени во круг на пеколот – рече еден роднина.
Оваа приказна е само еден пример за мрачната судбина на руските воени заробеници, чија репатријација се слави јавно, но често завршува со сомнеж, казна и финансиска несигурност.
Ветераните што се враќаат од фронтот често се величаат на државната телевизија, им се ветуваат привилегирани позиции, но поранешните затвореници се соочуваат со поинаква реалност.
Пред да одат на фронтот, командантите наводно ги предупредуваат војниците дека е подобро да се разнесат со граната отколку да им се предадат на Украинците.
По размената на затвореници, најчесто преку Белорусија, војниците се изолирани од своите семејства, понекогаш и по еден месец, додека ги испрашуваат Федералната служба за безбедност (ФСБ), военото обвинителство и Рускиот истражен комитет. За време на испрашувањата, тие бараат какви било траги од предавство или соработка со Украинците, а во некои случаи се истражуваат и кривични дела.
Во 2022 година, за време на хаотична масовна мобилизација, Русија го криминализираше доброволното предавање за да ги обесхрабри регрутите да се предадат, што резултираше со строги казни, објави „Волстрит џурнал“.
Пример за таква политика е случајот со Роман Иванишин, кој беше осуден на 15 години затвор во казнено-поправна колонија со максимална безбедност по враќањето од украинско заробеништво. Тој беше обвинет за доброволно предавање, обид за предавање и дезертерство, покажувајќи колку е сурова Русија кон сопствените војници.
Слично на тоа, 45-годишниот поранешен затвореник Павел Гугуев се соочува со осумгодишна казна затвор за „соработка со странска влада“ откако дал интервјуа за украинските медиуми критикувајќи ја војната и условите по неговото враќање.
По испрашувањето, повеќето војници наводно се враќаат во своите единици, но условите честопати се понижувачки. Некои се осудени на чистки или бесконечни вежби без оружје, додека други веднаш се враќаат на фронтот, честопати на најопасните мисии.
Семејствата и поранешните затвореници ги обвинуваат командантите дека ги казнуваат, третирајќи ги како предавници.
– Земјата е во војна, а државата не охрабрува предавање – рече Валери Ветошкина, адвокат поврзан со руската невладина организација за правна помош ОВД-Инфо.











