Мозокот може да задржи одредено ниво на свест со часови откако лекарите ќе прогласат пациент за мртов, според податоците презентирани на научна конференција во американската држава Аризона, објави денес „Тајмс“.
По проучувањето на искуствата близу до смртта на оние кои се опоравиле од срцев удар, еден од учесниците на конференцијата повика на повторна проценка на „реверзибилноста на смртта“, велејќи дека лекарите треба да продолжат да се обидуваат да ги реанимираат пациентите подолго време, објави „Танјуг“.
Таа, исто така, истакна дека болниците треба „да ги повторат своите напори за реанимација“ и точката во која почнуваат да собираат органи за донација.
Смртта се дефинира како неповратно прекинување на циркулаторната и мозочната функција, но точниот момент во кој се случува ова може да биде потешко да се утврди отколку што се сметаше претходно.
Дипломираната студентка на Државниот универзитет во Аризона, Ана Фаулер, рече дека транзицијата помеѓу животот и смртта можеби не е ненадејно исклучување на свеста, туку „постепен процес“ што науката може сè повеќе „не само да го одложи, туку и директно да го предизвика“.
На состанокот на Американското здружение за унапредување на науката во Феникс, таа истакна дека новите докази сугерираат дека биолошките и невронските функции не престануваат нагло.
Наместо тоа, тие се намалуваат во текот на минути до часови, што укажува дека смртта е процес, а не моментален настан.
„Студиите за срцев удар покажуваат дека до 20 проценти од преживеаните се сеќаваат на свесни искуства за време на периоди на отсуство на кортикална активност, а некои пријавуваат проверливи перцепции“, рече Фаулер.
Таа разгледа десетици студии и академски публикации, вклучувајќи ги и оние за „невроелектрична активност на прагот на смртта“.
Студија од 2019 година покажа дека „мозокот е способен да испраќа електрични сигнали многу минути, па дури и часови по смртта, ако е сочуван“, според „Тајмс“.
Сем Парнија, директор на истражувањето за интензивна нега и реанимација на Универзитетот во Њујорк, рече дека многу луѓе кои умираат во болница веројатно ќе го слушнат последното нешто што го слушаат е лекар како ги кажува зборовите „време на смртта“, бидејќи остануваат свесни подолго од очекуваното.
Студија од 2023 година во списанието „Ресусцитација“ откри дека свеста, будноста и когнитивните процеси можат да се појават за време на срцев удар и до еден час додека се изведува КПР.
Фаулер рече дека смртта треба да се гледа како нешто што има различни фази.
„Имате рак во трет стадиум, рак во втор стадиум. Па, постојат фази на смрт“, рече таа.
Според Фаулер, потребни се понатамошни истражувања за да се процени најдоброто време за започнување со собирање органи од донатори по нивната смрт.
Претставувајќи ја својата работа пред панел експерти на конференцијата, таа забележа дека разбирањето на биолошкото време на смртта може да помогне во донесувањето на овие одлуки со научна точност и етичка јасност.
„Истражувањата покажаа дека мозокот не се исклучува веднаш кога срцето ќе престане да чука. Кратки налети на организирана мозочна активност, честопати наречени свесност, можат да се појават по срцев застој, а некои пациенти кои се оживеани пријавуваат свесни искуства во текот на овој период. Тие се сметаат за луѓе кои имале искуства близу до смртта или сеќавања на искуства близу до смртта“, заклучи Фаулер.
