Напната тишина во и околу Иран: САД префрлаат носач на авиони во Персискиот Залив, земјите од регионот предупредуваат на големи последици во случај на војна

САД продолжија со делумно повлекување на персоналот од најголемата американска воена база на Блискиот Исток, Ал Удеид во Катар, додека Иран повторно го отвора својот воздушен простор по краткото затворање. Овие потези доаѓаат во време кога претседателот Доналд Трамп јавно се заканува со воена интервенција за смирување на протестите во Иран, а целиот регион влегува во нова фаза на неизвесност.

Американските претставници го опишуваат повлекувањето од Катар како превентивна мерка поради зголемените тензии, а амбасадите на САД во Саудиска Арабија и Катар ги повикаа персоналот и граѓаните да бидат претпазливи. Вашингтон и Лондон, исто така, издадоа нови предупредувања за патување до Израел, додека неколку земји ги советуваат своите граѓани да го напуштат Иран, вклучително и Македонија.

Воздушниот простор на Иран беше затворен околу пет часа преку ноќта во четврток, со дозволени само однапред најавени цивилни летови. Забраната е укината и сообраќајот постепено се враќа во нормала, иако авиокомпаниите остануваат претпазливи. На улиците на Техеран, сведоците укажуваат на големата милитаризација на градот, бројните контролни пунктови и патролите на припадниците на Револуционерната гарда на мотоцикли.

Антивладините протести траат веќе две недели и претставуваат најголем бран на незадоволство во Иран во последните години, но тие значително се смирија во последните денови. Некои коментатори велат дека протестите стивнаа веднаш откако Иран го исклучи интернетот. Други тврдат дека тоа е резултат на репресија од страна на безбедносните сили.

Доналд Трамп постојано зборуваше за илјадниците убиени демонстранти и предупреди дека насилството ќе го отвори патот за воена интервенција на САД. Тој им порача на Иранците преку социјалните медиуми дека „помошта доаѓа“ и ги повика да ги преземат институциите. Во своите последни изјави, тој тврди дека од своите извори дознал дека Техеран не планира масовни егзекуции и дека егзекуциите не се во тек, што ги намали стравувањата од непосреден удар и доведе до пад на цените на нафтата.

Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, разговараше со своите колеги во Обединетите Арапски Емирати, Турција, Саудиска Арабија, Кина и Индија. Во разговор со саудискиот министер за надворешни работи, тој нагласи дека Иран решително ќе ги брани своите граници, додека Ријад изрази загриженост за последиците од можна ескалација и важноста на регионалната соработка. Во писмо до генералниот секретар на ОН, Техеран предупреди на тероризам за време на немирите и ги обвини САД и Израел за поттикнување насилство и мешање во внатрешните работи. Кина вели дека се спротивставува на употребата на сила или заканата со сила и е подготвена да игра конструктивна улога во смирувањето на кризата, Индија ја нагласува важноста на стабилноста, а руските аналитичари проценуваат дека бранот протести го достигна својот врв и дека иранското раководство останува под контрола. Регионалните американски партнери, Саудиска Арабија, Катар и Оман, ги засилуваат контактите со Вашингтон и тврдат дека нападот врз Иран би отворил период на продолжена нестабилност во Персискиот Залив.

Турција го нагласува сопственото искуство со сириската војна и милионите бегалци, но и чувствителноста на курдските области долж иранската граница. Пакистан бележи зголемување на бројот на свои граѓани кои го напуштаат Иран и се враќаат дома, и се плаши од прелевање на бунтови и вооружени групи преку границата.

Во исто време, САД го зголемуваат притисокот врз Иран преку својата миграциска политика, суспендирајќи ја обработката на имигрантските визи за десетици земји, вклучувајќи го и Иран, врз основа на тоа дека сакаат да спречат пристигнување на мигранти кои го оптоваруваат американскиот буџет. Во позадина на кризата останува фактот дека Вашингтон претходно префрли носачи на авиони од Средоземното Море кон Карибите поради притисок врз Венецуела и дури сега ја насочува групата носачи на авиони „Абрахам Линколн“ од Јужното Кинеско Море кон Блискиот Исток.