недела, февруари 8, 2026
Дома ЕКОНОМИЈА Најголемата надеж, најголем потрошувач: Четџипити троши струја колку и 35.000 домаќинства

Најголемата надеж, најголем потрошувач: Четџипити троши струја колку и 35.000 домаќинства

174
Тоа за 700 милиони прашања дневно претсавува годишен трошок на енргија еквивалентен на 35.000 американски домаќинства, количина доволна за потребитена 1,2 милиони луѓе и емисии на јаглерод диоксид кој би го неутрализирала шума со големина на Чикаго.

Секоја интеракција со „Четџипити“ (ChatGPT ) се базира на огромна физичка инфраструктура: сервери што трошат електрична енергија, системи за ладење што трошат вода, чипови направени од ретки метали, бакарни кабли и силиконски плочки што ги поврзуваат сите овие процеси во една мрежа, според најновото издание на билтенот за макроекономска анализа и трендови (MAT), во анализата „Вештачката интелигенција и глобалната трка за енергија, вода и метали“.

Парадоксално, вештачката интелигенција е и најголемиот потрошувач и најголемата надеж за енергетската транзиција, рече авторката на анализата Катарина Станчич.

Додека системите за вештачка интелигенција трошат огромни количини електрична енергија, тие исто така нудат алатки што можат да помогнат таа енергија да се користи порационално.

Веќе денес, алгоритмите оптимизирани за енергетски мрежи можат точно да го предвидат производството од ветер и сончева енергија, да ги балансираат флуктуациите во потрошувачката во реално време, па дури и автоматски да го пренасочат вишокот енергија таму каде што е најпотребна.

Во индустријата, вештачката интелигенција ги анализира процесите на греење, ладење и транспорт за да ги намали загубите, додека во градовите се користи за управување со сообраќајот, осветлувањето и јавните згради, создавајќи ги првите контури на „паметна енергетска инфраструктура“.

Постојат и креативни решенија што се обидуваат да го ублажат еколошкиот отпечаток на самите центри за податоци.

Во Хелсинки и Стокхолм, топлината генерирана од работата на серверот се пренасочува кон системите за централно греење и се користи за греење на станбени згради.

Во Исланд, каде што ладењето е природно олеснето од климата, енергијата речиси целосно се добива од геотермални извори, па затоа центрите за податоци таму работат како дел од затворена енергетска јамка.

Со други зборови, вештачката интелигенција може да стане дел од решението, а не само дел од проблемот.

Но, со секој бран на техничка ефикасност во историјата доаѓа истиот феномен што економистите го нарекуваат парадокс на Џевонс: колку е нешто поефикасно, толку повеќе го користиме.

Како што моторите стануваа поефикасни во однос на горивото, автомобилите стануваа почести. Како што компјутерите стануваа подостапни, бројот на корисници експлодираше.

Истото се случува сега со вештачката интелигенција – новите чипови, како серијата Blackwell на Nvidia или TPU процесорите на Google, извршуваат повеќе операции од кога било досега, но ова само отвора врата за уште поголем број апликации, корисници и пазари.

Резултатот е контрадикторен: системот станува „попаметен“, но вкупната потрошувачка на енергија и ресурси продолжува да расте.

Меѓународната агенција за енергија (IEA) проценува дека центрите за податоци трошат околу 1,5 проценти од светската електрична енергија, што е еквивалентно на потрошувачката на целото Обединето Кралство.

Само мал дел од таа енергија моментално оди директно во вештачката интелигенција, но тој удел расте експоненцијално.

До крајот на деценијата, побарувачката за електрична енергија на центрите за податоци би можела да се удвои, главно поттикната од вештачката интелигенција.

ИЗДВОЕНИ