недела, јануари 25, 2026
Дома СВЕТ МАПА на сите земји што Трамп ги нападна или им се закани...

МАПА на сите земји што Трамп ги нападна или им се закани во првата година од мандатот

486
Фото: EPA

Кога американскиот претседател Доналд Трамп го започна својот втор мандат, тој го стори тоа со ветување дека ќе продолжи со политиката „Америка на прво место“. За многу од неговите поддржувачи на MAGA, ова значеше отфрлање на интервенционистичките политики и повлекување на САД од долгорочни воени ангажмани низ целиот свет.

Стратегијата за национална безбедност, објавена минатата година, наведува дека „работите на другите земји се американска грижа само ако нивните активности директно ги загрозуваат американските интереси“.

Сепак, откако се врати во Белата куќа во јануари минатата година, Трамп тргна по спротивниот пат. Тој одобри воени напади врз неколку земји, заплени танкери за нафта и го надгледуваше шокантното апсење на венецуелскиот претседател Николас Мадуро преку ноќ, што ефикасно доведе до соборување на владата во Каракас.

Покрај Иран, Ирак и Сомалија, Трамп им се закани и на други земји, а во Европа неговите постојани закани дека САД ќе го преземат Гренланд, територија поврзана со сојузникот на НАТО, Данска, се особено загрижувачки.

„Пошироката слика за надворешната политика на Трамп е повеќе трансакциски хаос отколку стратешко водство“, изјави за The Independent Аурелиен Колсон, академски директор на Институтот за геополитика и бизнис ESSEC.

Според него, Стратегијата за национална безбедност на Трамп јасно ја покажува намерата да ја „поткопа Европската Унија како политички и стратешки актер“, тврдејќи дека континентот се соочува со „цивилизациско бришење“.

Колсон истакнува дека таканаречената „Донро доктрина“ – како што Трамп на шега ја преименуваше во Монро доктрина – отворено ја оживува логиката на сферите на влијание.

„Потезите на Трамп се водени помалку од јасни геополитички цели, а повеќе од мешавина од нарцисоидни ставови, внатрешни политички пораки и лични финансиски интереси“, вели Колсон. Тој не бара стабилен меѓународен поредок, туку свет во кој моќта е персонализирана, договорите се непроѕирни, а лојалноста е поважна од правилата. Заклучокот, додава тој, е поразителен: „Далеку од „Америка на прво место“, резултатот е сè повеќе „Америка изолирана“.“

Подолу е преглед на земјите што беа цел на напади или закани на Трамп во првите 12 месеци од неговото враќање на власт.

 Десет дена по неговата инаугурација, во февруари минатата година, Трамп започна серија воздушни напади врз цели на ИСИС во Сомалија.

„Нападите ги уништија пештерите каде што се криеја и убија многу терористи, без никаква штета на цивилите. Нашата војска го следи овој планер на напади на ИСИС со години, но Бајден и неговите луѓе не дејствуваа доволно брзо. Јас дејствував“, рече Трамп. Пораката до ИСИС и до секој што сака да нападне Американци е: ќе ве најдеме и ќе ве убиеме“, додаде тој.

Нови бранови напади следеа во јануари оваа година, а според организацијата Нова Америка, Трамп веќе изврши 135 напади во Сомалија во својот втор мандат, повеќе од администрациите на Буш помладиот, Обама и Бајден заедно.

Во исто време, Трамп вербално ги нападна Сомалија и сомалиските мигранти во Соединетите Држави, нарекувајќи ја земјата „пеколна дупка“, а имигрантите „ѓубре што не придонесува ништо“, што предизвика бран осуди.

Во март 2025 година, Соединетите Држави спроведоа неколку антитерористички операции во Ирак. Трамп ги опиша како пример за „мир преку сила“.

Според Централната команда на САД, во прецизен воздушен напад беше убиен вториот човек на ИСИС, Абдула Абу Кадија ал-Рифаи.

„Денес, еден бегалец, водачот на ИСИС во Ирак, беше убиен. Немилосрдно го гонеа нашите храбри воини. Неговиот мизерен живот заврши. Мир преку сила“, напиша Трамп.

Јемен: Одмазда за нападот на Црвеното Море

Во март 2025 година, Трамп нареди воздушни напади врз јеменските Хути по нивните напади врз бродови во Црвеното Море, поврзани со војната во Газа. Според „Њујорк тајмс“, САД извршиле повеќе од 1.100 напади, убиле стотици борци и потрошиле повеќе од 1 милијарда долари во 52-дневната кампања.

И покрај ова, Хутите продолжиле со нападите и потонале два трговски брода, при што загинале неколку членови на екипажот.

Иран: Напади врз нуклеарни постројки

Откако Меѓународната агенција за атомска енергија предупреди дека Иран ги крши своите обврски и има доволно збогатен ураниум за неколку нуклеарни бомби, Израел започна воздушни напади во јуни, а САД наскоро се придружија.

„Успешно го завршивме нападот врз три ирански нуклеарни постројки – Фордоу, Натанц и Исфахан. Сите авиони се надвор од иранскиот воздушен простор“, напиша Трамп.

Прекин на огнот следеше еден ден подоцна, но тензиите продолжија во јануари оваа година по крвавото задушување на протестите во Иран. Трамп се закани со понатамошни мерки, но нови напади сè уште не се случиле.

Венецуела: Дрога, нафта и промена на режимот

Од септември 2025 година, САД напаѓаат наводни „наркотерористички бродови“ покрај брегот на Венецуела. Трамп го обвини Мадуро дека е дел од „Картелот на сонцето“. Во операциите загинаа најмалку 123 лица, а Обединетите нации ги критикуваа како „вонсудски убиства“. На 3 јануари, американските специјални сили го уапсија Мадуро во Каракас и го екстрадираа во САД.

Трамп рече дека САД „не се во војна со Венецуела“, но додаде: „Не се плашиме да испратиме војници на терен“.

Гренланд: Зголемени тензии со НАТО

Трамп со години зборува за купување на Гренланд, но во последните месеци ја засили својата реторика и не ја исклучи воената опција. Тој тврди дека тоа е клучно за „националната безбедност на САД“ и за спречување на руското и кинеското влијание.

Заканите предизвикаа остри реакции од европските сојузници, со страв дека Трамп би можел сериозно да го потресе НАТО, а тоа му оди во прилот на Владимир Путин.

Канада: „51-ва држава на Америка“

Трамп постојано повторува дека Канада треба да стане „51-ва држава на Америка“. Тој ја отфрли воената сила, но се закани со „економска сила“. Неговите изјави предизвикаа бес во Канада и бојкот на американските производи. Според анкета, 46 проценти од Канаѓаните сега ги гледаат Соединетите Американски Држави како „непријател или потенцијална закана“.

ИЗДВОЕНИ