Крсте Мисирков беше визионер на државноста и темелник на македонската социолошка мисла

– Ако постои една константа во мисловниот корпус на Мисирков, тоа е автономијата на Македонија, но автономија не како политичка цел сама по себе, туку автономија како императив за сочувување на опстанокот на македонската самобитност. Во таа смисла, централното прашање на ова истражување е дали Мисирков е само историски значајна личност или и теоретичар кој ги разбира општествените, политичките и културните процеси врзани со создавањето на македонската нација. Дали во неговото дело се препознава социолошки дискурс, односно рана форма на македонската социолошка мисла, кажа на вчерашната промоција професорката Ганка Цветанова, авторка на монографијата „Социолошкиот дискурс на Крсте Петков Мисирков: за македонскиот идентитет и нацијата“.

– Иако создадени во поинаков историски контекст, концепциите на Мисирков ја надминуваат својата временска рамка и на свој начин ги антиципираат согледувањата кои подоцна стануваат централни во модернистичката парадигма и современата општествена наука. Токму затоа, оваа студија не го повторува веќе познатото за Мисирков, туку нуди ново, поинакво социолошко читање на неговото дело. Гледано од денешна перспектива, делото на Мисирков добива јасно обликувана рана форма на македонски социолошки дискурс што го позиционира не само како темелна фигура во процесот на национално осознавање туку и како еден од основоположниците на македонската научно-општествена мисла.

На промоцијата, таа посочи дека во 1903 година, Мисирков го создава првиот научно аргументиран обид за стандардизација на македонскиот јазик и со тој чин, тој, всушност, ја поставува основата на политичката легитимност на македонската нација.

Според неа, во понудените одговори се наоѓа суштината на ова истражување чија цел е да го реконцептуализира и да го ревалуира делото на Мисирков низ социолошка перспектива. Како што посочи, студијата воспоставува дијалог помеѓу модернистичката парадигма и концепциите на Мисирков, но не со цел тие да бидат вметнати во однапред зададени теориски граници туку напротив, да се осветли нивната теориска далекусежност.

– Тој бил теоретичар на нацијата пред појавата на современите теории за нацијата и визионер на државноста пред постанокот на македонската држава. Неговата мисла претставува ретка спојница меѓу историската реалност и теориската далекусежност станува трајна интелектуална референца за разбирањето на македонската нација, рече таа.

Цветанова посочи дека оваа студија има за цел да понуди поинакво читање на неговото дело, читање што не се задржува само на неговото историско значење и димензија, туку настојува, пред сè, да ја нагласи неговата теориска длабочина и теориска далекусежност.

– Во својот творечки опус, Мисирков отвора прашања што се суштински за социолошката мисла, како на пример, што е тоа што народот го прави една целина, кои елементи го создаваат чувството на заедничка припадност во рамки на заедницата, која е улогата на јазикот, на културата, на колективната меморија. Во своето дело, Мисирков говори за односот помеѓу поединецот и заедницата, за социјалните релации меѓу членовите на заедницата, но и за народните идеали како движечка сила во одгледувањето на колективната свест и политичката волја на народот. Културната еманципација на македонскиот народ ја согледува како предуслов за неговата политичка афирмација и целосно политичко етаблирање, рече Цветанова.

Истражувањето за книгата започнало во 2020, а таа се промовира во годината кога одбележуваме сто години од смртта на Крсте Петков Мисирков.

Промотори на монографијата беа академик Катица Ќулавкова и професорот Кирил Миновски, а на настанот присуствуваа претседателката Гордана Сиљановска Давкова, премиерот Христијан Мицкоски, потпретседателот на Собранието Антонио Милошоски, поранешниот претседател Ѓорге Иванов…