Калас: Гренланд е столб на новата стратегија на ЕУ за Арктикот

Високата претставничка на ЕУ за надворешни работи и безбедносна политика, Каја Калас, денес објави дека Гренланд ќе биде столб на новата стратегија на ЕУ за Арктикот, која стана „прва линија на конкуренција меѓу светските сили“.

„Заедно со земјите-членки, ја ажурираме стратегијата на ЕУ за Арктикот. Таа ќе го одразува променливиот безбедносен пејзаж и ќе го има Гренланд како фундаментален столб“, рече Калас на конференцијата „Арктички граници 2026“ во Осло, за време на посетата на Норвешка.

Таа додаде дека од почетокот на руската инвазија на Украина, безбедносната средина во Европа е „целосно променета“.

„Кина можеби сè уште не го купува Арктикот, но постојано го проширува своето влијание. А отворените американски претензии кон Гренланд ја поткрепуваат едноставната реалност: Арктикот повеќе не е мирен агол на картата. Тоа е првата линија на конкуренција меѓу светските сили“, рече Калас.

Таа рече дека хибридните закани, како што се блокирање на GPS сигналот, саботажа, шпионажа и дејствија под прагот на отворена војна, стануваат сè почести и поинтензивни и се придружени со зголемување на бројот на руски трупи на високиот север, пренесе „Бета“.

„Како одговор, европските сојузници ја зајакнуваат безбедноста на Арктикот, а Европската Унија е подготвена да го направи својот дел. Но, дозволете ми да бидам јасна, безбедноста не е за војници и бродови. Станува збор за отпорни општества, доверливи институции, безбедна инфраструктура и одржливи средства за живот“, рече Калас.

Таа додаде дека Норвешка е еден од најблиските и најдоверливи партнери на ЕУ и дека Партнерството за безбедност и одбрана на ЕУ и Норвешка се движи „од хартија на акција“, преку зајакнување на соработката во областите на сајбер безбедноста, поморската безбедност и заштитата на критичната инфраструктура.

„И како конкретен пример, Европскиот инструмент за финансирање на одбраната SAFE е отворен и за Норвешка, а норвешките компании ќе продолжат силно да учествуваат во програмите на Европскиот фонд за одбрана“, рече Калас, додавајќи дека ЕУ е подготвена за уште поголема соработка со Норвешка.

Високата претставничка на ЕУ, Калас, претходно за време на посетата се сретна со норвешкиот министер за надворешни работи, Еспен Барт Ајде, а ќе разговара и со министерката за надворешни работи на Гренланд, Вивијан Мотсфелт.