„Ја избираме Данска наместо Америка“, изјави премиерот на Гренланд на заедничка прес-конференција со данскиот колега

Ова е најсилната изјава од лидер на данска територија откако американскиот претседател Доналд Трамп ги повтори плановите за нејзина анексија.

Премиерот на Гренланд рече дека неговиот народ би ја избрал Данска пред САД ако биде ставен во таа позиција, пренесе „Би-би-си“.

Изјавата на Јенс-Фредерик Нилсен на заедничката прес-конференција со данскиот премиер беше најсилната откако американскиот претседател Доналд Трамп го повтори својот план за анексија на Гренланд.

Трамп вели дека САД треба да го „поседнат“ Гренланд за да се одбранат од Русија и Кина.

Белата куќа предложи купување на островот, но не ја исклучи употребата на сила за негово анексија.

Данска е членка на НАТО, а премиерката Мете Фредериксен предупреди дека употребата на воена сила би значела крај на трансатлантската одбранбена алијанса.

Иако е најретко населена територија, локацијата на Гренланд помеѓу Северна Америка и Арктикот го прави идеален за системи за рано предупредување во случај на ракетни напади и за следење на бродови во регионот.

Трамп постојано повторува дека Гренланд е од витално значење за националната безбедност на САД, тврдејќи без докази дека е „покриен од руски и кинески бродови насекаде“.

САД веќе имаат повеќе од 100 војници трајно стационирани во базата Питуфик на северозападниот врв на Гренланд, објект што САД го управуваат од Втората светска војна.

Според постојните договори со Данска, САД имаат моќ да донесат колку војници сакаат во Гренланд.

Но, Трамп им рече на новинарите во Вашингтон минатата недела дека договорот за закуп не е доволно добар – САД „мора да имаат сопственост“ и „НАТО мора да го разбере тоа“.

На прес-конференција во данската престолнина, Копенхаген, Фредериксен не ги штедеше зборовите додека го осудуваше „целосно неприфатливиот притисок од нашиот најблизок сојузник“.

Таа предупреди дека „постојат многу индикации дека најтешкиот дел допрва доаѓа“.

Премиерот на Гренланд рече дека тие „се соочуваат со геополитичка криза“, но ставот за островот е јасен:

„Ако треба да избереме помеѓу САД и Данска тука и сега, ние ја избираме Данска“, рече тој.

„Едно нешто мора да им биде јасно на сите. Гренланд не сака да биде во сопственост на САД“.

„Гренланд не сака да биде управуван од САД. Гренланд не сака да биде дел од САД“, рече тој.

Прес-конференцијата во Копенхаген доаѓа еден ден пред данскиот министер за надворешни работи Ларс Локе Расмусен и неговата колешка од Гренланд, Вивијан Мокфелд, да патуваат во САД за да се сретнат со потпретседателот Џ.Д. Венс и државниот секретар Марко Рубио.

Данските сојузници во НАТО – големите европски земји, како и Канада – оваа недела ја дадоа својата поддршка на земјата, повторувајќи дека „само Данска и Гренланд можат да одлучуваат за прашања што се однесуваат на нивниот однос“.

Нагласувајќи дека делат ист интерес за безбедноста на Арктикот како и САД, тие рекоа дека тоа мора да се постигне „колективно“ од страна на сојузниците, вклучувајќи ги и САД.

Тие, исто така, повикаа на „почитување на принципите на Повелбата на ОН, вклучувајќи го суверенитетот, територијалниот интегритет и неповредливоста на границите“.

Куќите во Гренланд покриени со снег Ројтерс/Марко Ѓурица
Загриженоста за иднината на територијата повторно се појави откако Трамп неодамна употреби воена сила против Венецуела за да го собори нејзиниот претседател, Николас Мадуро.

Трамп претходно понуди да го купи островот во 2019 година, за време на неговиот прв мандат како претседател, но му беше кажано дека не е на продажба.

Во последниве години, се зголеми интересот за природните ресурси на Гренланд – ретки минерали, ураниум и железо – кои стануваат сè подостапни како што се топи мразот поради климатските промени.

Научниците веруваат дека можеби има и значителни резерви на нафта и гас.