Геолог: Природата е моќна – уредените земји се занимаваат со прогнозирање и превенција, а неуредените – со последиците

Досега повеќе од 620 луѓе загинаа во ненадејните поплави во Непал, а над 3.000 се водат како исчезнати, меѓу кои и српска државјанка.

Сателитските снимки од „Planet Labs“ укажуваат на тоа дека поплавата можеби била предизвикана кога долниот дел од еден глечер се отцепил и се урнал на дното на долината, стотици метри подолу. Иако причината за уривањето на глечерот останува нејасна, непалските власти како можен поттикнувач го посочуваат земјотресот што го погодил регионот неколку минути претходно.

Бранислав Божовиќ, геолог и член на Независната еколошка асоцијација, вели дека настаните во Непал не претставуваат изненадување, истакнувајќи дека таквите инциденти „силно одекнуваат во јавноста, со оглед на огромните размери на самиот настан“.

„Она што се случува на Хималаите и во другите планински региони е последица на нивната геолошка поставеност. Хималаите се огромни – за разлика од нашите планини – но основниот механизам е ист“, вели тој.

Тој забележува дека слични катастрофи се случиле и на Алпите и на Андите.

„Размерите на уривањето понекогаш се толку катастрофални што се прекинуваат напорите за санација, а уништените села остануваат закопани под калта. Настанот што штотуку се случи е од огромни размери, а причините се сложени“, вели Божовиќ.

Тој објаснува дека и алпските глечери исчезнуваат.

„Тие се топат, иако хималајските глечери го прават тоа многу побрзо. Тие се загреваат побрзо; топењето се евидентира – иако недоволно – но меѓународните организации и институти за следење ја нагласуваат потребата од многу подобро набљудување и следење“, вели тој.

Тој напоменува дека во овие региони се формира „вечен мраз“ (пермафрост) – замрзнат слој од површината на земјата.

„Го има и во Сибир, но таму е хоризонтален; овде ситуацијата е поинаква – се случува топење на вечниот мраз. Тоа е процес што постојано трае“, објаснува тој.

„Сакам да кажам една работа: постои разлика меѓу добро организираните и лошо организираните земји во овој поглед – добро организираните се фокусираат на предвидување и превенција, додека лошо организираните се справуваат со последиците. Па, да видиме каде сме ние. Понекогаш работите се занемаруваат, а тоа занемарување може – и навистина доведува – до појави кои можат да бидат многу непријатни“, забележува Божовиќ.