„Фајненшл тајнс“: Унгарија го блокира планот на ЕУ за заем од 90 милијарди евра за Украина

Унгарија го доведе во прашање усвојувањето на планот на Европската Унија за задолжување од 90 милијарди евра за финансиска помош на Украина, што, како што објави „Фајненшл тајмс“, отвора можност Киев да се соочи со сериозни финансиски тешкотии уште во вториот квартал.

Според весникот, унгарскиот амбасадор во Европската Унија се изјаснил против заедничкото задолжување на блокот од 90 милијарди евра, а одлуката за таков механизам бара едногласна поддршка од сите 27 земји-членки. Без оваа согласност, пакетот не може да стапи во сила.

Британскиот весник го поврзува овој потег на Будимпешта со претстојните парламентарни избори во Унгарија, закажани за април 2026 година. Пред гласањето, премиерот Виктор Орбан наводно ја засилува својата антиукраинска реторика и продолжува со својата доследна политика на спротивставување и на членството на Украина во Европската Унија и на обемот на европската финансиска поддршка за Киев.

„Фајненшл тајмс“ предупредува дека ако заемот не биде одобрен, Украина би можела да се соочи со финансиски колапс уште во вториот квартал од следната година. Временскиот период на првата транша е еден од клучните елементи на целиот план.

Имено, претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецола, на 11 февруари објави дека Европскиот парламент одобрил заем за Украина во износ од 90 милијарди евра. 458 европратеници гласаа за одлуката, 140 беа против, додека 44 беа воздржани.

Сепак, парламентарната поддршка е само една фаза во постапката. Средствата треба да бидат одобрени и од Советот на Европската Унија за исплата. Европскиот парламент јасно стави до знаење дека Советот мора да го усвои пакетот за да може првата транша да се префрли на почетокот на вториот квартал од 2026 година.

Европската Унија веќе во декември 2025 година одлучи да ја финансира Украина во периодот 2026-2027 година преку заем од заедничкиот буџет на блокот. Сепак, Унгарија, Чешка и Словачка одбија да учествуваат во механизмот. Во исто време, ЕУ одлучи да не ги користи замрзнатите руски средства за директна поддршка на Киев.

Според планот, трошоците за камата на заемот ќе бидат покриени од буџетот на Европската Унија и нема да влијаат на буџетите на Унгарија, Чешка или Словачка. Вкупните трошоци за сервисирање на долгот се проценуваат на околу 1 милијарда евра во 2027 година, а би изнесувале околу 3 милијарди евра годишно од 2028 година.

Украина, како што објасни Европскиот парламент, ќе биде одговорна за отплата на главницата на заемот „по добивањето репарации од Русија“. Москва, сепак, ја отфрли можноста за плаќање какви било репарации и постојано предупредуваше дека ќе ги смета сите потези во врска со замрзнатите руски средства за нелегални, истакнувајќи дека е подготвена да одговори на секоја можна „кражба“ на нејзините државни средства.

Русија е исто така против воените испораки за Киев, оценувајќи ги како директно продолжување на конфликтот. Во такви околности, судбината на европскиот пакет од 90 милијарди евра останува неизвесна, а исходот од гласањето во Советот на ЕУ би можел да има далекусежни последици за финансиската стабилност на Украина во наредната година.