Низ новообјавените документи за покојниот сексуален престапник Џефри Епштајн, објавени од Министерството за правда на САД, се споменува и Србија. Имено,
Епштајн бил заинтересиран да купи една од најстарите вили во Њујорк, зграда од поранешна СФРЈ, таканаречената „Титова вила“, лоцирана на Петтата авенија.
Овој архитектонски бисер е пронајден, како што може да се види од објавените документи, во преписка што Епштајн ја водел на 10 декември 2018 година.
Меѓу досиејата е и имејл што го добил Епштајн – содржел 26 фотографии од вилата, некои во боја, а некои во црно-бели, план на катот и извадок од текст објавен во 2017 година во „Њујорк пост“ под наслов „За 50 милиони долари, можете да станете сопственик на последната вила од златното доба на Менхетен“.
Потоа, наутро на 10 декември 2018 година, Епштајн добива имејл од Дејвид Мичел, долгогодишен инвеститор и финансиски експерт.
– Голем пожар избувна во зградата што ја разгледувавме, Српската мисија, на Петта авенија број 854. Сега можеби е добро време да дадете понуда ако сте заинтересирани, се вели во е-поштата.
Цената можеби сега е пореална
Кореспонденцијата продолжува, според објавените весници, преку СМС-пораки.
Епштајн им испраќа на своите двајца соговорници чии имиња се затемнети, линк од „Њујорк пост“ во кој се наведува дека голем пожар избувнал во вила во сопственост на Српската мисија во Соединетите Американски Држави.
Епштајн: Амбасада на Србија?
– Мојата мисија се јави.
Епштајн: Можеби цената сега ќе биде пореална
– Многу пореална.
– Но, мора да ги земете предвид трошоците за реконструкција.
Вилата на крајот беше продадена, но четири години подоцна – во 2022 година.
– Новиот сопственик штотуку купи значаен дел од историјата на Њујорк – рече Тристан Харпер, агентот на Даглас Елиман кој ја склучи зделката.
Тој истакна дека претседателот на поранешна СФРЈ, Јосип Броз Тито, „и покрај тоа што бил комунист, имал многу добар вкус за недвижности“. Вилата, според агентот, првпат била понудена на продажба во 2017 година и била на пазарот во следните неколку години.
Во јуни 2021 година, Харпер објави дека е примена понуда во готово од 50 милиони долари за вилата и дека земјите-продавачи постигнале консензус за продажбата.
Врз основа на Анекс Б од Договорот за наследување на имотот на поранешна СФРЈ во странство, Србија има право на нешто помалку од 40 проценти од парите од продажбата на зградата на постојаната мисија во Њујорк.
Тито престојувал во вилата за време на Студената војна
Според претходно објавениот оглас за продажба, вилата е изградена на четири нивоа и има два поткровја, 18 соби, шест бањи и винска визба. Тоа била првата зграда со два електрични лифта, кои сè уште се во функција. Го зачувала својот оригинален ентериер и е под заштита на државата и градот Њујорк од 1969 година.
За време на Студената војна, кога и Тито престојувал тука, наводно имало соба на врвот што никој не можел да ја прислушкува, како и непробојни прозорци со поглед кон Петтата авенија.
Зградата, во голема мера недопрена со децении, во тоа време немала централна климатизација, а гасот бил исклучен по пожар.
Првиот сопственик на зградата бил гувернерот на Лонг Ајленд, Роберт Бикман Ливингстон, а зградата е именувана по него.
Подоцна, таму престојувала и Емили Вандербилт Вајт, сопруга на Хенри Вајт, поранешен амбасадор на САД во Франција и Италија, и една од ќерките на Вилијам К. Вандербилт, познат индустријалец познат по финансирањето на изградбата на железничката станица Гранд Централ во Њујорк.












