петок, јануари 30, 2026
Дома МАГАЗИН Духовен столб на пустината: Денес го славиме Свети Антониј Велики, татко на...

Духовен столб на пустината: Денес го славиме Свети Антониј Велики, татко на монаштвото и победникот над искушенијата

88

Православните верници денес го слават Свети Антониј Велики. Свети Антониј Велики е поврзан со една од најпознатите теми на христијанската уметност – неговите искушенија.

Преподобниот Антониј Велики е роден во 251 година во селото Коми, недалеку од Хераклеопол во Горен Египет, како дете на богати родители. Неговите родители починале кога имал 18 години. Откако го наследил целиот имот, тој го разделил на сиромашните, а својата сестра ја сместил во институција со христијански девици. Потоа отишол во пустина каде што живеел следните осумдесет години, поради што се смета за татко на пустината и христијанското монаштво воопшто.

Тој живеел осамен живот, првите години во гробница во близина на неговото родно село, и се занимавал со обработка на дрво, молитви и размислување за библиски лекции.

Тој постојано ги поместувал границите на својот аскетизам. Кога мислел дека постигнал зададена цел, тој ја поместувал скалата нагоре. Ги гледал луѓето само кога му носеле леб и сол во замена за ракотворби и кога одел на литургија.

Често зборувал за својата борба со демоните. На почетокот го мачеле мисли дека неговиот чин на напуштање на светот и богатството е бескорисен, потоа го гризела совеста поради неговата запоставена сестра која нема ниту потпора ниту утеха. Секоја ноќ го мачела и телесна похота кон жените, која била толку силна што не можел да ја скрие од другите. Но, тој се спротивставувал со пост, молитва, бдение и физичка исцрпеност.

На крајот, според христијанската црковна традиција, ѓаволот му се појавил во форма на мало црно момче кое понизно му рекло: „Ме победи“, со што сакал да го натера да ја припише победата на себе и така да падне во гревот на гордоста. Свети Антониј го прашал кој е, а ѓаволот одговорил дека тој е дух на блуд што многумина ги заблудил и дека само тој успеал да ги „скрши сите стрели“.

На тоа, според традицијата, Антониј му рекол: „Бог ти дозволи да ми се појавиш црн – за да ја откриеш темнината на твоите зли мисли, а како момче – да ја искривиш твојата слабост. Затоа си достоен за секаков презир“. После тоа ѓаволот си заминал и никогаш не се вратил.

Многу христијански уметници биле инспирирани од овие искушенија со векови.

Искушенијата на Свети Антониј Велики честопати служат како метафора за искушенијата на луѓето кои се стремат кон христијанскиот идеал во денешниот свет.

ИЗДВОЕНИ