Цената на гасот во Европа скокна за 25 проценти, кризата во Иран ги загрозува глобалните текови

Цената на природниот гас во Европа нагло поскапе откако борбите низ Блискиот Исток предизвикаа стравувања од големи прекини во глобалното снабдување со енергија.

Фјучерсите со референтен код скокнаа за дури 25 проценти, што е најголемо зголемување од август 2023 година, откако сообраќајот на танкери низ Ормутскиот теснец е прекинат во текот на викендот, објави Блумберг.

Овој тесен морски премин е клучен пат за енергетски производи, бидејќи транспортира околу една петтина од светскиот извоз на течен природен гас. Нафтата, исто така, нагло поскапе. Ситуацијата се заканува да биде најтешкиот удар врз пазарот на гас од руската инвазија на Украина пред четири години, што ја наруши глобалната трговија со енергија.

Иако азиските земји купуваат поголем дел од течниот природен гас од Блискиот Исток, секое нарушување ја зголемува конкуренцијата за алтернативни извори, зголемувајќи ги цените низ целиот свет, вклучително и во Европа.

Европа е особено изложена. Иако континентот се приближува кон крајот на зимата, а потрошувачката на гас се забавува, залихите се невообичаено ниски. Регионот мора да увезува големи количини на течен природен гас ова лето за да го надополни пред следната грејна сезона, а „следното клучно прашање за трговците ќе биде колку долго ќе остане затворен теснецот“. рече Том Марцек-Мансер, директор за европски гас и течен природен гас во Wood Mackenzie Ltd.

– Колку подолго остане затворен, цената ќе биде повисока – додаде тој.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, во интервју за New York Times изјави дека има намера да продолжи со бомбардирањето на Иран во следните четири до пет недели.

Goldman Sachs проценува дека едномесечното запирање на сообраќајот низ Ормутскиот теснец би можело да ги удвои цените на бензинот во Европа. Тоа би бил значаен шок за пазарот откако бенчмарк фјучерсите паднаа за 19 проценти минатиот месец, благодарение на благите временски услови и обилното снабдување.

– Оваа ситуација би можела да ги комплицира операциите за полнење на складиштата во наредните месеци и повторно да го зголеми притисокот врз трошоците за индустриска енергија – рече Симоне Таљапиетра, аналитичар во тинк-тенкот Bruegel во Брисел.

Конфликтот се интензивираше во текот на викендот откако САД и Израел го нападнаа Иран. Техеран одговори со напади врз неколку земји. Танкерите за течен природен гас што требаше да товарат товар во Катар и Обединетите Арапски Емирати сега ги одложуваат или ги менуваат рутите.

Покрај тоа, Израел во саботата нареди привремено затворање на дел од капацитетот за производство на гас како безбедносна мерка, што го натера Египет, голем увозник, да бара дополнителни испораки на течен природен гас (LNG).

Израел има три проекти, вклучувајќи го и големото гасно поле Левијатан, кое исто така беше затворено како мерка на претпазливост кога Израел и Иран беа во војна во јуни.