Балканот меѓу најзагрозените региони во светот: Температурите ќе одат до 50 степени

Балканот ќе биде еден од регионите што ќе бидат најтешко погодени од климатските промени, предупреди Александар Ваљаревиќ, професор на Географскиот факултет во Белград. Според него, просечната температура е зголемена за 3,8 степени Целзиусови во текот на изминатите 90 години – а во одредени локални области и повеќе.

Тој предупреди дека, доколку продолжи овој тренд, просечните температури во Србија во текот на јуни и септември би можеле да достигнат околу 40 степени Целзиусови до 2050 година, додека во јули и август би можеле да се искачат дури до 50 степени.

Ваљаревиќ – кој се наоѓа на листата на Универзитетот Стенфорд во двата отсто највлијателни научници во светот – објасни дека Балканот е особено ранлив поради помалите надморски височини, недоволната пошуменост и недостатокот на природни предели кои помагаат во ублажувањето на затоплувањето.

Тој истакна дека Шпанија, Грција и Мексико се областите што се најмногу загрозени, додека Балканот се наоѓа на четвртото место. Во рамките на регионот, Босна и Херцеговина е особено изложена, а по неа следува Србија. Најжешката област во Србија, според неговите наоди, се наоѓа помеѓу градовите Ќуприја и Параќин.

Последиците од климатските промени се прошируваат надвор од земјоделството и управувањето со водните ресурси. Според истражувањето на Ваљаревиќ, железничката инфраструктура и станиците во јужна и источна Србија се особено ранливи на екстремни климатски настани.

Тој исто така укажа на поврзаноста помеѓу климатските промени и демографското празнење на руралните средини. Според еден модел, до 2050 година, околу 680 рурални населби во Србија би можеле да се соочат со процес на демографско и просторно исчезнување.

Проценките покажуваат дека руралното население би можело да се намали од околу 2,1 милион во 2022 година на приближно 1,44 милион до 2050 година, а понатаму и на околу 730.000 до 2100 година.

Ваљаревиќ смета дека е потребно итно дејствување за зачувување на водните ресурси, обезбедување на производството на храна и прилагодување на инфраструктурата.

Загадени реки и значителни штети во земјоделството

Загадувањето на водите претставува дополнителен предизвик. Според Ваљаревиќ, околу 80 отсто од реките во Србија се сериозно загадени, додека одредени водотеци – вклучувајќи ги реката Бор и Златна река во близина на Мајданпек – спаѓаат во најниските категории на квалитет на водата.

Оваа година, сушата предизвика и големи загуби во земјоделскиот сектор. Проценетата штета на културите како пченка, репка и шеќерна репка изнесува приближно две милијарди евра.

Професорот предупредува дека климатските промени би можеле да го загрозат производството на храна во целиот регион, што наметнува потреба од посериозен пристап на државите кон планирањето и заштитата на природните ресурси.

Како можно решение, тој предлага формирање на Министерство за климатски промени и одржлив развој – предводено од експерти – поддржано со јасна стратегија за управување со водата, храната и енергијата.

„Најважната политика е обезбедувањето на вода, храна и енергија“, изјави Ваљаревиќ.