петок, септември 4, 2026
Дома СВЕТ Австралија се движи кон Азија побрзо одошто растат ноктите, секоја година напредува...

Австралија се движи кон Азија побрзо одошто растат ноктите, секоја година напредува по седум сантиметри

1

Австралија не е фиксирана на мапите. Мерено во однос на глобалната референтна рамка, континентот и тектонската плоча што го носи се движат кон север-североисток за околу седум сантиметри секоја година. Тоа е доволно брзо за „Геосајанс Аустралија“ да ја нарече најбрзодвижечка континентална копнена маса на Земјата.

Седум сантиметри звучат незначително сè додека не се споредат со друг бавен процес. Клиничко истражување спроведено на 22 здрави млади возрасни лица измери просечен раст на ноктите од 3,47 милиметри месечно. Тоа е околу 4,2 сантиметри годишно, што значи дека австралиската плоча се движи околу 1,7 пати побрзо од растот на ноктите, пишува Мондо.рс. Во текот на десетици милиони години, тоа движење ја оддели Австралија од Антарктикот и ја донесе во комплицираната гранична зона на Индонезија и Нова Гвинеја. Во текот на стотици милиони години, некои модели го сместуваат овој континент во рамките на нова глобална копнена маса.

Неодамнешна сеизмичка студија на австралиската плоча и на нејзината горна обвивка дава често цитирана вредност: околу седум сантиметри годишно кон север-североисток во референтниот систем на „жешки точки“. Движењето во однос на Антарктикот не е идентично со движењето во однос на длабоката обвивка. Седум сантиметри годишно се, исто така, околу 0,19 милиметри дневно. Никој не може да го почувствува движењето на земјата за таа вредност, но инструментот за мерење може. Претходниот национален координатен систем на Австралија ги фиксираше локациите за позицијата на континентот на почетокот од 1994 година. До 2020 година, јазот помеѓу стариот систем и современиот глобален референтен систем порасна на приближно 1,8 метри. Австралија одговори со воведување на системот ГДА 2020, статичен податок усогласен со проектираната позиција на континентот на 1 јануари 2020 година.

Судирот на Австралија со Југоисточна Азија веќе почна. Зоната на судир веќе се протега низ широк, структурно испреплетен регион. Во Јаванскиот Ров, австралиската океанска литосфера се потопува под регионот Сунда. Понатаму на исток, околу Тимор и пристаништето Банда, лебдечкиот австралиски континентален материјал стигна до границата. Во Нова Гвинеја, континенталната литосфера се судира со мозаик од микроплочи од Југоисточна Азија и западен Пацифик. Австралија и Антарктикот некогаш биле споени, а разделувањето се случило во фази, а не на еден специфичен датум. Движењето на Австралија кон север забрзало пред околу 45 милиони години.

Една четиридимензионална реконструкција укажува на затворање на Пацификот и на формирање суперконтинент, кој најчесто се нарекува Амазија, што, според груба процена, би се случило за 200 до 300 милиони години отсега. Според тоа сценарио, Австралија би била вклучена во зголемената азиска копнена маса пред да се спојат преостанатите континенти. Тихоокеанскиот басен на крајот ќе исчезне. Други реконструкции, пак,  го затвораат Атлантикот, го оставаат поголемиот дел од Пацификот отворен или ги затвораат двата главни океани во различни редоследи.

Она што може да се каже со сигурност е дека тектониката на плочите сè уште работи, денешните океани се привремени и континентите нема да го задржат својот моментален распоред засекогаш.

ИЗДВОЕНИ