Апсењето на Мадуро: Венецуела на крстопат на политичка криза и безбедносни предизвици

Соединетите Американски Држави можеби сакаат многу од своите непријатели да бидат отстранети од власт. Но, вообичаено не испраќаат војска и физички не ги отстрануваат, објави Би-Би-Си во саботата.

Венецуела се разбуди нагло во саботата. Нејзините жители беа потресени од оглушувачка врева, звуците на американските сили што ја напаѓаат нејзината воена инфраструктура. Нејзината влада се разбуди од секоја илузија дека американската воена интервенција е само далечна закана.

Американскиот претседател Доналд Трамп објави дека венецуелскиот претседател Николас Мадуро е уапсен и е на пат кон САД за да се соочи со судење по обвинение за трговија со оружје и дрога.

САД не интервенирале директно воено во Латинска Америка од инвазијата на Панама во 1989 година, со која беше соборен тогашниот воен владетел Мануел Нориега.

Тогаш, како и сега, Вашингтон наведе дека станува збор за поширока кампања за сузбивање на криминалот и трговијата со дрога.

САД долго време го обвинуваат Мадуро дека раководи со криминална организација, што тој силно го негира.

Сепак, владата на Мадуро е обвинета за кршење на човековите права со години. Во 2020 година, истражителите на ОН објавија дека венецуелската влада извршила злосторства против човештвото, вклучувајќи вонсудски убиства, тортура, насилство и исчезнувања, и дека Мадуро и други високи функционери биле вклучени во нив. Во затворите таму има стотици политички затвореници.

Интервенција на САД

Операцијата во Венецуела е драматична ескалација на вмешаноста на САД во регионот. Некои во американската администрација, од кои многумина тврдат дека само директна интервенција може да го отстрани Мадуро од власт, ќе го прогласат ова за голема победа.

Вашингтон не го признал за претседател на земјата од изборите во 2024 година, кои ниту венецуелската опозиција ниту меѓународните набљудувачи не ги оцениле како слободни или фер. На лидерката на опозицијата, Марија Корина Мачадо, ѝ беше забрането да учествува.

За владата во Каракас, интервенцијата го потврдува она што долго време го тврдеше – дека крајната цел на Вашингтон е промена на режимот, пишува БиБиСи.

Венецуела, исто така, ги обвини САД дека сакаат да ги „украдат“ нејзините нафтени резерви, најголемите во светот, и други ресурси – тврдење што го смета за оправдано откако САД запленија најмалку два танкери за нафта покрај нејзиниот брег.

Интервенцијата и апсењето на Мадуро се случија по месеци на американско воено засилување во регионот. САД испратија најголемо засилување таму во последните децении, кое се состои од воени авиони, илјадници војници, хеликоптери и најголемиот воен брод во светот.

Десетици напади се извршени врз мали бродови за трговија со дрога во Карибите и источниот Пацифик, при што загинаа најмалку 110 луѓе. Сомневањата дека овие операции барем делумно биле насочени кон промена на режимот сега се потврдени.

Поделена опозиција

Длабоко е нејасно, пишува Би-Би-Си, што ќе се случи следно. САД веројатно ќе сакаат венецуелската опозиција да ја преземе власта, иако Трамп вчера објави дека лидерката на опозицијата Марија Корина Мачадо нема поддршка за тоа. Можен избор би можел да биде Едмунд Гонзалез, кандидатот на опозицијата против Мадуро на изборите.

Но, дури и некои од најжестоките критичари на Мадуро предупредуваат дека ова нема да биде лесно, со оглед на влијанието на владата во земјата. Таа го контролира судството, врховниот суд, војската и е поврзана со вооружени паравоени групи познати како „колективос“.

Некои стравуваат дека интервенцијата на САД би можела да предизвика насилна фрагментација и долготрајна борба за власт. Дури и оние кои не го сакаат Мадуро и сакаат да си замине се претпазливи кон интервенцијата на САД како средство за постигнување на таа цел, потсетувајќи се на децениите државни удари поддржани од САД и промени на режимот во Латинска Америка во 20 век.

Самата опозиција е исто така поделена, не сите ги поддржуваат Мачадо или Трамп.

Што е следно?

Не е јасно што ќе прават САД следно. Дали ќе се обидат да инсистираат на нови избори? Дали ќе се обидат да ги отстранат другите високи членови на владата или војската и да ги принудат да се соочат со правдата во САД?

Трамп има корист од тоа што има повеќе сојузници во регионот сега кога континентот се помести надесно на неодамнешните избори, како што се во Еквадор, Аргентина и Чиле. Но, додека Мадуро има малку сојузници во регионот, сè уште има големи сили како Бразил и Колумбија кои не ја поддржуваат воената интервенција на САД.

И некои од поддржувачите на Трамп во MAGA во САД се исто така незадоволни од неговиот растечки интервенционизам откако тој вети дека ќе „ја стави Америка на прво место“. За најблиските сојузници на Мадуро, настаните од саботата покренуваат итни прашања и стравови за сопствената иднина.

Многумина можеби не сакаат да се откажат од борбата или да дозволат транзиција освен ако не сметаат дека и тие би можеле да добијат некаков вид заштита или утеха од прогон, пишува БиБиСи во анализата.