Ако ги имате овие симптоми, холестеролот веќе ви е многу висок: Докторка открива како да го спречите „тивкиот убиец“

Зголемените нивоа на холестерол во крвта, доколку не се препознаат навреме, можат да го зголемат ризикот од кардиоваскуларни заболувања, атеросклероза и други сериозни здравствени состојби. Посебен проблем е што покачениот холестерол обично не предизвикува видливи симптоми на почетокот.

Клиничката нутриционистка д-р Олга Личина објасни во кои ситуации холестеролот сè уште може да даде одредени предупредувачки знаци и како треба да се хранат луѓето кои имаат тенденција да го зголемат.

Според неа, зголемените нивоа на LDL, или „лош“ холестерол, генерално не предизвикуваат јасни проблеми, особено во раните фази. Токму затоа ова нарушување често се нарекува „тивко“, бидејќи лице без лабораториски наоди не може да знае дека има проблем.

Ако вредностите на LDL холестеролот се долгорочно високи, тие можат да доведат до атеросклероза, односно до акумулација на масни наслаги на ѕидовите на крвните садови. Оваа состојба може да предизвика симптоми како што се болка во градите, замор, студени стапала, болка во нозете, а еден од повидливите знаци се жолтеникави наслаги на кожата или околу очите, познати како ксантелазма. Сепак, повеќето луѓе не доживуваат никакви нарушувања сè додека не се појават сериозни компликации, како што се срцев удар или мозочен удар.

Најбезбедниот начин за одредување на нивото на холестерол е лабораториска анализа на крвта.

Зголемениот холестерол е под влијание на комбинација од исхрана, генетика и животни навики. Исхраната богата со заситени и транс масти, едноставни шеќери и ниска содржина на растителни влакна значително го зголемува LDL холестеролот. Со соодветни промени во исхраната, можно е да се намали LDL за 10 до 15 проценти. Од друга страна, кај луѓе со наследни нарушувања, како што е фамилијарна хиперлипидемија, холестеролот може да биде многу висок без оглед на исхраната. Сепак, кај повеќето луѓе, животниот стил и навиките во исхраната играат клучна улога.

Превенцијата од висок холестерол започнува со усвојување здрав начин на живот, а првиот чекор е промена на вашата исхрана. Потребно е да се намали внесот на заситени масти што се наоѓаат во масното црвено месо и полномасните млечни производи, како и да се избегнуваат транс масти присутни во индустриски преработената храна. Пожелно е вашата исхрана да се базира на овошје, зеленчук и мешунки поради високата содржина на влакна, за кои е докажано дека помагаат во намалувањето на холестеролот. Целите зрна се исто така важен извор на влакна, додека мастите треба да се консумираат првенствено од растителни извори, како што се маслиновото масло, јаткастите плодови и рибата богата со омега-3 масни киселини.

Физичката активност и престанокот со пушење исто така имаат големо влијание. Одржувањето здрава телесна тежина може значително да го намали LDL и да го зголеми HDL, или „добриот“ холестерол. Редовното движење, најмалку 30 минути на ден, придонесува за подобра регулација на холестеролот и контрола на телесната тежина. Престанокот со пушење е особено важен бидејќи пушењето го намалува HDL холестеролот и ги оштетува крвните садови, зголемувајќи го ризикот од атеросклероза.

Прекумерното и долготрајно консумирање алкохол има дополнителен негативен ефект врз нивото на холестерол бидејќи може да го оштети црниот дроб и да го наруши метаболизмот на липидите. Затоа редовните медицински прегледи се исклучително важни, особено за луѓе со семејна историја на висок холестерол.

За одржување на здрави вредности на холестерол, се препорачува исхрана богата со овошје и зеленчук, интегрални житарки, здрави масти и риба. Храна како јаболка, круши, бобинки, брокула и спанаќ се богати со растителни влакна и антиоксиданси кои помагаат во намалувањето на LDL. Овесна каша, леб од интегрални житарки, кафеав ориз и киноа се исто така одличен избор. Здравите масти од маслиново масло, авокадо, јаткасти плодови и семки, како и риби како лосос, сардини и скуша, придонесуваат за намалување на триглицеридите и зголемување на HDL холестеролот.

Од друга страна, потребно е да се ограничи внесувањето на масно црвено месо, полномасни млечни производи, месни производи, брза храна и маргарин. Рафинираните јаглехидрати, како што се белиот леб, бонбоните и засладените пијалоци, можат да ги зголемат триглицеридите и LDL холестеролот. Покрај исхраната, стресот може негативно да влијае и на нивото на липиди во крвта, па затоа е важно да се најдат начини да се намали, како што се релаксирачки активности или хобија.